بازار خودرو به کدام سمت میرود؟
بازار خودرو در حالی با افزایش حدود ۱۰ درصدی قیمتها طی روزهای اخیر مواجه شده که نرخ ارز در چند هفته گذشته بین ۱۳ تا ۱۵ درصد رشد کرده است؛ یک کارشناس صنعت خودرو با اشاره به افت حدود ۳۵ درصدی تولید در ششماهه نخست ۱۴۰۵ هشدار میدهد برخی قیمتهای درجشده در پلتفرمهای آنلاین واقعی نیست و خودرو بار دیگر به کالایی برای حفظ ارزش پول تبدیل شده است.
بازار خودرو این روزها همزمان تحت تأثیر افزایش نرخ ارز، کاهش تولید، محدودیت واردات و قیمتگذاریهای غیرواقعی در برخی پلتفرمهای آنلاین قرار گرفته است؛ شرایطی که به گفته یک کارشناس صنعت خودرو، بار دیگر خودرو را به ابزاری برای حفظ ارزش پول در برابر تورم تبدیل کرده است.
مسیح فرزانه، کارشناس و فعال صنعت و بازار خودرو، با اشاره به تحولات هفتههای اخیر گفت نرخ ارز طی چند هفته گذشته بهطور میانگین بین ۱۳ تا ۱۵ درصد افزایش داشته است.
به گفته او، دلار یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر ارزشگذاری خودروهای داخلی، مونتاژی و وارداتی در بازار ایران محسوب میشود؛ با این حال قیمت خودرو طی چند روز گذشته بهطور میانگین حدود ۱۰ درصد افزایش یافته و بازار خودرو هنوز کاملاً همجهت با رشد نرخ ارز حرکت نکرده است.
چرا قیمت خودرو همپای دلار بالا نرفت؟
فرزانه معتقد است بازار خودرو به دلیل ماهیت سرمایهای خود نسبت به متغیرهای واقعی اقتصاد واکنش نشان میدهد، اما کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان باعث شده تغییر قیمتها بلافاصله و به همان اندازه نوسانات ارز اتفاق نیفتد.
او با اشاره به فاصله گرفتن بخش قابل توجهی از مصرفکنندگان از بازار گفت قدرت خرید برای خودروهای وارداتی میلیاردی و چند ده میلیاردی نیز کاهش پیدا کرده و بازار برای حفظ چرخه اقتصادی خود نمیتواند در هر لحظه کاملاً متناسب با نرخ ارز قیمتها را تغییر دهد.
هشدار درباره قیمتهای غیرواقعی خودرو در فضای آنلاین
این کارشناس تأکید کرد قیمتهایی که در پلتفرمهای آنلاین و فضای مجازی منتشر میشوند، لزوماً معیار واقعی بازار نیستند.
به گفته فرزانه، برخی مالکان و افراد قیمتهایی را در فضای آنلاین درج میکنند که با واقعیت معاملات فاصله دارد و عملاً انجام معامله با چنین نرخهایی امکانپذیر نیست.
او معتقد است قیمت واقعی خودرو در «کف بازار» شکل میگیرد و برای تشخیص آن باید میانگین قیمت دفاتر فروش، نمایشگاهها و تأمینکنندگان مختلف بررسی شود.
افت ۳۵ درصدی تولید خودرو در ششماهه نخست ۱۴۰۵
فرزانه همچنین از کاهش تولید خودرو خبر داد و گفت میانگین افت تولید در ششماهه نخست سال ۱۴۰۵ حدود ۳۵ درصد بوده است.
به گفته او، خودروهای مونتاژی نیز با شرایط مشابهی مواجهاند و با وجود تصویری که از واردات خودرو برای تنظیم بازار ارائه میشود، بازار وارداتیها از پویایی و عرضه کافی برخوردار نیست.
این کارشناس همچنین دشوارتر شدن تأمین مواد اولیه و قطعات برای خودروهای داخلی و مونتاژی را از دیگر عوامل افزایش هزینه تولید و در نهایت قیمت خودرو دانست.
خریداران از بازار خودرو عقب کشیدند
فرزانه با اشاره به رفتار مصرفکنندگان گفت طی هفتههای گذشته برخلاف برخی دورههای قبلی، حضور هیجانی خریداران یا صفهای گسترده برای ثبتنام خودرو مشاهده نمیشود.
به گفته او، مصرفکنندگان خودروهای داخلی، مونتاژی و حتی وارداتی تنها تا حد مشخصی توان هماهنگ کردن قدرت خرید خود با تورم را دارند و با جهش شدید قیمت ارز، معاملات خودرو نیز کاهش پیدا میکند.
او همچنین گفت بخشی از خودروهای وارداتی خریداریشده در پارکینگها نگهداری میشوند و صاحبان آنها خودرو را بهعنوان یک کالای سرمایهای و «سپر تورمی» در نظر میگیرند.
تعرفه ۱۰۰ درصدی واردات خودرو چه اثری دارد؟
این کارشناس در ادامه به گمانهزنیها درباره احتمال یکسانسازی تعرفه واردات خودرو روی عدد ۱۰۰ درصد اشاره کرد و گفت براساس اظهارات مطرحشده، وزارت صمت و دولت با این موضوع مخالف هستند.
فرزانه هشدار داد اگر این سناریو عملی شود، بخش قابل توجهی از خودروهایی که اقتصادی تعریف میشوند و عموماً شامل مدلهای زیر ۲۵۰۰ سیسی، برقی و هیبریدی هستند، ممکن است بهطور میانگین تا ۴۰ درصد افزایش قیمت را تجربه کنند.
او همچنین اجرای چنین سیاستی را در تعارض با قانون هوای پاک و قانون ساماندهی صنعت خودرو دانست؛ قوانینی که بر حفظ تعرفه پلکانی و نزدیک به صفر برای خودروهای برقی و هیبریدی تأکید دارند.
