پشت پرده گرانی مرغ از زبان وزیر فاش شد
اقتصادایرانی: قیمت مرغ در یک هفته از ۲۸۰ هزار تومان به ۳۵۰ هزار تومان رسید؛ جهشی ۲۵ درصدی که فشار تازه‌ای بر هزینه غذایی خانوارها وارد کرده است.
قیمت مرغ در بازار طی یک هفته از حدود ۲۸۰ هزار تومان به ۳۵۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم رسیده است؛ جهشی ۷۰ هزار تومانی که رشد ۲۵ درصدی قیمت این محصول را نشان می‌دهد و بار دیگر هزینه تأمین یکی از اقلام اصلی سبد غذایی خانوار را افزایش داده است.
مرغ برای بسیاری از خانوارها جایگزینی در دسترس‌تر نسبت به دیگر منابع پروتئینی محسوب می‌شود، اما افزایش اخیر قیمت، خرید این محصول را برای مصرف‌کنندگان دشوارتر کرده است. تغییرات نرخ ارز تأمین نهاده‌ها، رشد هزینه خوراک طیور و شرایط تولید، از جمله عواملی هستند که برای توضیح این گرانی مطرح شده‌اند؛ با این حال، تعیین سهم هر عامل برای ارزیابی عملکرد سیاست‌های تنظیم بازار ضروری است.
قیمت مرغ در یک هفته ۷۰ هزار تومان افزایش یافت
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، نرخ هر کیلوگرم مرغ در بازار از حدود ۲۸۰ هزار تومان به ۳۵۰ هزار تومان رسیده است. به این ترتیب، قیمت مرغ در مدت یک هفته ۷۰ هزار تومان افزایش یافته و نسبت به نرخ قبلی رشد ۲۵ درصدی داشته است.
این افزایش در چنین بازه کوتاهی می‌تواند هزینه تأمین مواد غذایی خانوار را به شکل محسوسی بالا ببرد. برای نمونه، خرید دو کیلوگرم مرغ با نرخ کیلویی ۳۵۰ هزار تومان، ۷۰۰ هزار تومان هزینه دارد؛ رقمی که در کنار افزایش قیمت سایر اقلام ضروری، فشار بیشتری بر بودجه خانوار وارد می‌کند.
با این حال، برای ارزیابی دقیق‌تر روند بازار باید مشخص شود این نرخ در چه محدوده‌ای ثبت شده و آیا قیمت اعلام‌شده در تمام مناطق و واحدهای خرده‌فروشی یکسان است یا خیر.
مرغداران از افزایش چندبرابری هزینه نهاده‌ها می‌گویند
یکی از محورهای اصلی بحث درباره گرانی مرغ، افزایش هزینه تأمین نهاده‌های دامی پس از حذف ارز ترجیحی است. اتحادیه‌های مرغداران، رشد چندبرابری قیمت نهاده‌ها را از عوامل اصلی افزایش هزینه تولید معرفی می‌کنند.
ذرت و کنجاله سویا از اجزای مهم خوراک طیور هستند و افزایش قیمت آنها می‌تواند مستقیماً هزینه پرورش مرغ را بالا ببرد. از آنجا که خوراک سهم مهمی در هزینه تمام‌شده تولید دارد، تغییرات قیمت نهاده‌ها می‌تواند با فاصله زمانی بر نرخ فروش مرغ اثر بگذارد.
با وجود این، ادعای افزایش پنج‌برابری قیمت نهاده‌ها باید با تعیین دقیق نوع نهاده، نرخ مبنا و بازه زمانی مقایسه بررسی شود. همچنین افزایش قیمت نهاده‌ها الزاماً به معنای رشد هم‌اندازه قیمت مرغ نیست؛ زیرا قیمت نهایی محصول به هزینه جوجه، انرژی، حمل‌ونقل، کشتار، توزیع و سایر عوامل نیز وابسته است.
وزارت جهاد کشاورزی چه توضیحی برای گرانی دارد؟
غلامرضا نوری، وزیر جهاد کشاورزی، افزایش قیمت جهانی نهاده‌های تولید را یکی از عوامل مؤثر بر گرانی اخیر مرغ دانسته است.
بر اساس اظهارات منتشرشده از وزیر جهاد کشاورزی، قیمت مرغ در سال گذشته و پس از آزادسازی قیمت نهاده‌ها به کیلویی ۳۷۰ هزار تومان رسیده بود. او همچنین افزایش قیمت جهانی نهاده‌ها را در رشد اخیر قیمت این محصول مؤثر دانسته است.
با وجود این توضیحات، برای روشن شدن علت افزایش اخیر قیمت مرغ لازم است میزان رشد قیمت جهانی نهاده‌ها با تغییر نرخ ارز تأمین آنها و هزینه‌های داخلی تولید مقایسه شود. بدون چنین مقایسه‌ای، نمی‌توان سهم هر عامل را در افزایش قیمت مصرف‌کننده به‌طور دقیق مشخص کرد.
گرانی مرغ چه فشاری به سبد غذایی خانوار وارد می‌کند؟
افزایش قیمت مرغ تنها به تغییر نرخ یک محصول محدود نمی‌شود و می‌تواند بر الگوی خرید مواد غذایی خانوار اثر بگذارد. با بالا رفتن هزینه اقلام ضروری، خانوارهای دارای درآمد ثابت ممکن است ناچار شوند میزان خرید خود را کاهش دهند یا بخشی از هزینه‌های غذایی را به اقلام ارزان‌تر اختصاص دهند.
از سوی دیگر، افزایش هزینه تولید می‌تواند ادامه فعالیت مرغداران را نیز با دشواری مواجه کند؛ به‌ویژه اگر تأمین نهاده‌ها با قیمت و شرایط باثبات انجام نشود. بنابراین، سیاست تنظیم بازار باید هم‌زمان دو هدف را دنبال کند: حفظ استمرار تولید و جلوگیری از کاهش دسترسی مصرف‌کننده به منابع پروتئینی.
شفافیت هزینه تولید؛ شرط ارزیابی سیاست‌های تنظیم بازار
افزایش قیمت مرغ، ضرورت انتشار اطلاعات دقیق‌تر درباره هزینه تولید و سازوکار قیمت‌گذاری را برجسته می‌کند. اعلام منظم نرخ نهاده‌ها، قیمت مرغ زنده، هزینه کشتار و قیمت عرضه در خرده‌فروشی می‌تواند مشخص کند افزایش قیمت در کدام حلقه از زنجیره تأمین شدت گرفته است.
همچنین لازم است آثار تغییر سیاست ارزی بر هزینه تولید و قیمت نهایی به‌صورت مستند بررسی شود. اگر افزایش هزینه‌ها به تولیدکننده منتقل شده است، باید میزان آن روشن باشد و اگر بخشی از افزایش قیمت در مراحل توزیع شکل گرفته، سازوکار نظارت بر بازار باید بتواند این موضوع را مشخص کند.
