هشدار صندوق بین‌المللی پول: احتمال افزایش ۱۰۰ تا ۲۰۰ درصدی قیمت نفت و گاز در صورت تداوم جنگ / اختلال در زنجیره تامین جهانی کودهای شیمیایی

به گزارش اقتصاد ایرانی، صندوق بین‌المللی پول با در نظر گرفتن جنگ در خاورمیانه، سه سناریو برای تحولات اقتصادی جهانی ترسیم کرده است. بر اساس سناریوی دوم که تشدید و گسترش جنگ را پیش‌بینی می‌کند، قیمت نفت از سه ماهه دوم سال ۲۰۲۶ نسبت به سطح پایه، ۱۰۰ درصد افزایش یافته و میانگین آن در سال جاری به حدود ۱۱۰ دلار و در سال ۲۰۲۷ به ۱۲۵ دلار در هر بشکه می‌رسد. در همین حال، قیمت گاز برای اروپا و آسیا ۲۰۰ درصد جهش خواهد کرد.

در سناریوی نامطلوب دیگر، قیمت نفت ۸۰ درصد و گاز ۱۶۰ درصد افزایش می‌یابد. حتی در خوش‌بینانه‌ترین حالت، قیمت انرژی امسال ۱۹ درصد رشد خواهد داشت.

تنگه هرمز؛ اهرمی بدون جایگزین

روزنامه وال استریت ژورنال، تنگه هرمز را «بزرگترین اهرم انرژی جهان» توصیف کرده و هشدار می‌دهد که محاصره دریایی بنادر ایران توسط دونالد ترامپ از ۱۳ آوریل، شدیدترین شوک به بازارهای انرژی از دهه ۱۹۷۰ تاکنون را ایجاد کرده است. قیمت نفت خام آمریکا در نخستین هفته جنگ ۳۶ درصد جهش کرد و نفت برنت از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرد.

یکی از نگران‌کننده‌ترین پیامدها، اختلال در زنجیره تامین کودهای شیمیایی است؛ حدود یک سوم تجارت جهانی کود (۳۰ درصد) از تنگه هرمز عبور می‌کند که می‌تواند به کشاورزان آسیب زده و گرسنگی را در جهان تشدید کند. همچنین قیمت آلومینیوم به بالاترین حد چند ساله رسیده و قیمت سوخت جت نیز رکورد زده است که بلیط هواپیما را گران می‌کند.

بازیابی تولید؛ دو سال زمان نیاز دارد

فاتح بیرول، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی، اعلام کرده است که جبران کاهش تولید نفت و گاز ناشی از جنگ علیه ایران ممکن است تا دو سال طول بکشد. تاکنون جنگ باعث کاهش روزانه ۱۳ میلیون بشکه ای تولید نفت شده و بیش از ۸۰ تاسیسات نفتی و گازی در منطقه آسیب دیده اند. بیرول تاکید کرد: حتی با بازگشایی تنگه هرمز، تولید به سطح قبل از جنگ باز نمی گردد و باید برای قیمت های به مراتب بالاتر آماده باشیم.

تحلیلگران معتقدند سیاست محاصره آمریکا یک اشتباه راهبردی است که حتی متحدان سنتی واشنگتن مانند عربستان سعودی را نیز نگران کرده و جهان را در آستانه یک فاجعه اقتصادی بی سابقه قرار داده است.