شوک خبری به تمامی بازنشستگان

اقتصادایرانی:

افزایش هزینه‌های زندگی و رشد قیمت کالاها و خدمات، فشار بیشتری بر معیشت کارمندان و به‌ویژه بازنشستگان وارد کرده است. فاصله میان درآمد و هزینه‌های خانوار در ماه‌های اخیر بیشتر شده و همین مسئله، ضرورت حمایت از حقوق‌بگیران و ترمیم قدرت خرید آنها را پررنگ‌تر کرده است.

در چنین شرایطی، موضوع افزایش حقوق کارمندان و بازنشستگان در نیمه دوم سال بارها از سوی مسئولان و نمایندگان مجلس مطرح شده است؛ اما با ورود به نیمه دوم سال، مواضع متفاوت مسئولان درباره امکان اجرای این افزایش، ابهام‌هایی را درباره سرنوشت آن ایجاد کرده است.

افزایش حقوق بازنشستگان در نیمه دوم سال چه سرنوشتی دارد؟

موضوع افزایش مجدد حقوق کارمندان و بازنشستگان طی ماه‌های گذشته بارها در مجلس و دولت مطرح شد. برخی نمایندگان مجلس با اشاره به افزایش هزینه‌های زندگی و کاهش قدرت خرید حقوق‌بگیران، بر ضرورت ترمیم حقوق‌ها و بهبود وضعیت معیشتی این گروه تأکید کرده‌اند.

رئیس مجلس شورای اسلامی نیز ترمیم قدرت خرید کارگران، کارمندان و بازنشستگان را یک اولویت فوری دانسته و بر ضرورت حمایت از معیشت مردم تأکید کرده است.

همچنین رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس اعلام کرده بود که با دستور رئیس‌جمهور و پیگیری این کمیسیون، موضوع افزایش حقوق کارمندان و بازنشستگان برای کمک به معیشت آنها دنبال می‌شود. در این اظهارات، اجرای افزایش حقوق از ابتدای مهرماه نیز مطرح شده بود.

با این حال، در کنار این مواضع، مسئولان اقتصادی دولت دیدگاه متفاوتی درباره اجرای افزایش حقوق در نیمه دوم سال ارائه کرده‌اند؛ موضوعی که باعث شده زمان و نحوه اجرای احتمالی این طرح همچنان قطعی نباشد.

افزایش حقوق بازنشستگان منتفی شد؟

سیدحمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، درباره احتمال افزایش مجدد حقوق کارمندان و بازنشستگان اعلام کرده است که این موضوع در حال حاضر در دستور کار دولت قرار ندارد.

او با اشاره به اولویت‌بندی ماهانه دولت، بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها، پرداخت مطالبات گندم‌کاران و مسائل مرتبط با معیشت مردم را از جمله اولویت‌های دولت عنوان کرده است.

رئیس سازمان برنامه و بودجه همچنین اعلام کرده است که دولت برای سال جاری برنامه‌ای برای ارائه اصلاحیه بودجه ندارد. به گفته او، در نشست‌های تخصصی با نمایندگان مجلس نیز درباره این موضوع به جمع‌بندی رسیده‌اند که نیازی به اصلاح بودجه نیست.

بر این اساس، در شرایط فعلی مسیر مشخصی برای تأمین اعتبار و اجرای افزایش جدید حقوق در نیمه دوم سال از محل اصلاح بودجه ۱۴۰۵ اعلام نشده است. بنابراین، افزایش مجدد حقوق بازنشستگان و کارمندان در نیمه دوم سال هنوز قطعی نیست.

تصمیم افزایش حقوق به بودجه ۱۴۰۶ موکول شد؟

موضوع تعیین حقوق و مزایای سال آینده قرار است در فرآیند تدوین لایحه بودجه ۱۴۰۶ دنبال شود. طبق اعلام رئیس سازمان برنامه و بودجه، لایحه بودجه سال آینده در آذرماه به مجلس شورای اسلامی تقدیم خواهد شد.

میزان افزایش حقوق کارکنان دولت و بازنشستگان نیز در چارچوب همین لایحه مورد بررسی و تصمیم‌گیری قرار می‌گیرد. به این ترتیب، در شرایط فعلی تصمیم‌گیری درباره میزان افزایش حقوق سال آینده به فرآیند تدوین، بررسی و تصویب بودجه ۱۴۰۶ موکول شده است.

در نتیجه، اگرچه موضوع ترمیم حقوق‌ها همچنان از سوی نمایندگان مجلس و برخی مسئولان مورد تأکید قرار دارد، اما تا این مرحله، افزایش حقوق در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ نه اعلام قطعی شده و نه اعتبار مشخصی برای اجرای آن از مسیر اصلاح بودجه تعیین شده است.

کیف پول بازنشستگان چیست؟

در کنار بحث افزایش حقوق، یکی از برنامه‌های جدید حمایتی برای بازنشستگان، استفاده از کیف پول الکترونیکی در فرآیند پرداخت مستمری است. کیف پول الکترونیکی یکی از ابزارهای جدید نظام پرداخت کشور محسوب می‌شود که با هدف تسهیل پرداخت‌ها و انجام تراکنش‌های خرد طراحی شده است.

بانک مرکزی پیش‌تر «کیف پول ایران» را به‌عنوان یکی از ابزارهای مکمل شبکه پرداخت معرفی کرده بود. بنابراین، این ابزار قرار نیست جایگزین حساب‌های بانکی یا سایر کیف پول‌های کسب‌وکاری شود.

احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اعلام کرده است که تا پایان مهرماه، کیف پول بازنشستگان دست‌کم در یک استان طراحی و اجرایی خواهد شد.

به گفته وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، یکی از اهداف استفاده از کیف پول برای بازنشستگان این است که پرداخت مستمری به جای انجام در چند روز متوالی، در یک روز انجام شود.

میدری همچنین با اشاره به تجربه استفاده از کیف پول برای برخی گروه‌های دیگر، ابراز امیدواری کرده است که اجرای این طرح برای بازنشستگان بتواند حدود پنج درصد به قدرت خرید آنها اضافه کند.

بر این اساس، کیف پول بازنشستگان صرفاً یک روش جدید برای واریز مستمری نیست و قرار است در کنار تسریع فرآیند پرداخت، ظرفیت‌های حمایتی و رفاهی بیشتری را نیز در اختیار حقوق‌بگیران قرار دهد.

کیف پول بازنشستگان به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟

بر اساس برنامه اعلام‌شده از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اجرای کیف پول برای بازنشستگان در مرحله نخست به‌صورت آزمایشی و دست‌کم در یک استان آغاز خواهد شد. بنابراین، هنوز نمی‌توان گفت این طرح به‌صورت هم‌زمان برای تمام بازنشستگان سراسر کشور اجرا می‌شود.

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیش‌تر اعلام کرده بود که کیف پول برای گروه‌های مختلف ایجاد شده و برخی صنایع، کارخانه‌ها و شرکت‌های بزرگ نیز از این ابزار برای کارکنان خود استفاده کرده‌اند. اکنون قرار است تجربه استفاده از این ابزار در حوزه پرداخت مستمری بازنشستگان نیز به کار گرفته شود.

طبق توضیحات بانک مرکزی، استفاده از کیف پول برای دریافت حقوق و مستمری، منوط به تأیید و رضایت حقوق‌بگیر یا مستمری‌بگیر است. بنابراین، انتقال منابع به کیف پول به معنای الزام افراد به استفاده از این ابزار یا حذف حساب بانکی آنها نیست.

بازنشستگانی که در مرحله اجرای طرح قرار می‌گیرند، در صورت فراهم شدن زیرساخت‌های لازم و اعلام رضایت، می‌توانند از کیف پول به‌عنوان یکی از مسیرهای دریافت و استفاده از منابع مالی خود استفاده کنند.

کیف پول بازنشستگان چگونه کار می‌کند؟

در سازوکار کیف پول الکترونیکی، منابع مالی به کیف پول فرد منتقل می‌شود و دارنده کیف پول می‌تواند از موجودی خود برای انجام تراکنش‌های مجاز استفاده کند.

بانک مرکزی اعلام کرده است که در «کیف پول ایران»، برای انتقال وجه به فرد دیگر، استفاده از شماره تلفن همراه دریافت‌کننده امکان‌پذیر است. در این فرآیند نیازی به وارد کردن اطلاعاتی مانند شماره کارت، شماره شبا یا رمز پویا وجود ندارد.

یکی از مهم‌ترین موضوعات درباره استفاده از کیف پول برای بازنشستگان، سرعت پرداخت مستمری است. میدری اعلام کرده است که با استفاده از این روش، پرداخت مستمری دیگر چند روز متوالی طول نمی‌کشد و مستمری بازنشستگان در یک روز پرداخت خواهد شد.

منابعی که در کیف پول قرار می‌گیرد نیز الزاماً نباید در همان کیف پول باقی بماند. بر اساس توضیحات بانک مرکزی، کاربر می‌تواند موجودی کیف پول خود را به یکی از حساب‌های بانکی‌اش منتقل کند. بنابراین، کیف پول به معنای جایگزین شدن حساب بانکی نیست و امکان انتقال موجودی به حساب بانکی همچنان وجود خواهد داشت.

البته کیف پول ایران دارای سقف‌های مشخصی است. بر اساس مقررات اعلام‌شده، سقف مانده کیف پول ۱۵ میلیون تومان و سقف هر تراکنش انتقال وجه پنج میلیون تومان تعیین شده است. حداقل مبلغ هر تراکنش نیز هزار تومان اعلام شده است.