دولت برای ۳ دهک اول آستینها را بالا زد
اقتصادایرانی: وزیر راه و شهرسازی با تأکید بر تسریع در اجرای طرح مسکن استیجاری اعلام کرد که خانههای سازمانی لوکس و بزرگمتراژ در مناطق شمالی شهرها برای استفاده در این طرح تخلیه خواهند شد تا زوجهای جوان و متقاضیان دهکهای پایین از مسکن پایدار بهرهمند شوند.
در شرایطی که افزایش مستمر اجارهبها و ناتوانی دهکهای پایین در تأمین مسکن مستقل، به یکی از بزرگترین چالشهای اقتصادی و اجتماعی کشور تبدیل شده است، طرح مسکن استیجاری به عنوان راهکاری نوین برای حمایت از مستاجران و کاهش فشارهای مالی خانوارها معرفی شده است. این سیاست، تلاش میکند با استفاده بهینه از منابع موجود، دسترسی به واحدهای مسکونی مناسب را برای اقشار کمدرآمد ممکن سازد و دغدغه امنیت مسکن را تا حد قابل توجهی کاهش دهد.
فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی با اشاره به محدودیت منابع، تأکید کرده است که خانههای سازمانی ویلایی و آپارتمانهای با متراژ بالا باید در خدمت سیاست استیجاری عمومی قرار گیرند. به گفته وی، منابع حاصل از این اقدام صرف تأمین واحدهای استیجاری مناسب برای زوجهای جوان و متقاضیان واقعی در دهکهای یک تا چهار خواهد شد، گروهی که توان تأمین مسکن مستقل را ندارند.
این سیاست همچنین بر اولویتبندی کلانشهرها و مناطق پرتقاضا تأکید دارد. تخلیه خانههای سازمانی لوکس واقع در مناطق شمالی و گرانقیمت شهرها، نه تنها ظرفیت موجود مسکن را افزایش میدهد، بلکه امکان دسترسی سریعتر متقاضیان به واحدهای اجارهای با شرایط حمایتی را فراهم میآورد و نقش مؤثری در کاهش نابرابریهای مسکنی ایفا میکند.
یکی دیگر از محورهای کلیدی اجرای طرح، استفاده از ظرفیت شهرداریها و بهرهبرداری از بافتهای فرسوده است. با آمادهسازی زمینها و زیرساختهای مورد نیاز و واگذاری سریع به متقاضیان فاقد مسکن، فرآیند تأمین واحدهای استیجاری کوتاهتر میشود و منافع این سیاست به سرعت به گروههای هدف منتقل خواهد شد.
به طور کلی، مسکن استیجاری میتواند به عنوان ابزاری مؤثر در حمایت از دهکهای پایین و کاهش فشارهای اقتصادی خانوارها عمل کند. با اجرای همزمان تخلیه خانههای لوکس، مشارکت انبوهسازان و تمرکز بر کلانشهرها، این سیاست میتواند گامی مهم در جهت ایجاد عدالت اجتماعی و رفاه مسکنی برای گروههای آسیبپذیر باشد.
سایه ناکارآمدی طرحهای گذشته بر مسیر مسکن استیجاری
شهریار شقاقی درباره تصمیم وزارت راه و شهرسازی برای تخلیه خانههای سازمانی لوکس به منظور استفاده در طرح مسکن استیجاری اظهار داشت: این طرح به دلایلی اجرایی نیست و شانس موفقیت آن بسیار پایین است. خانههای سازمانی کیفیت لازم را ندارند و به دلیل بیتوجهی به نوسازی و تعمیرات، با مشکلات متعددی مواجه هستند.
او ادامه داد: ابتدا کارشناسان باید نظر تخصصی خود را درباره کیفیت این واحدها ارائه دهند و پس از آن تصمیمگیری درباره تخلیه یا واگذاری انجام شود. در مرحله بعد، دولت میتواند با اختصاص بودجه و طبق یک جدول زمانبندی مشخص، واحدها را به طرح مسکن استیجاری اختصاص دهد.
شقاقی در خصوص احتمال موفقیت طرح مسکن استیجاری و نقش دولت در این مسیر گفت: بسیاری از طرحهای گذشته دولت در ظاهر امیدبخش و مطلوب بودند، اما در عمل با ناکارآمدی، ضعف برنامهریزی و مدیریت مواجه شدیم. هیچیک از پروژههای بزرگ به اندازه مورد انتظار موفق نبوده و کمک قابل توجهی به تأمین مسکن اقشار کمدرآمد نکردهاند. کیفیت واحدها و نحوه واگذاری از اهمیت بالایی برخوردار است، اما متأسفانه دولت بار دیگر بدون توجه به این فاکتورها تصمیماتی اتخاذ میکند که ممکن است مشابه ناکامیهای گذشته باشد.
طرحهای بزرگ مسکنی در ایران شکست میخورند
وی ادامه داد: جامعه هدف و خانوارهای نیازمند شناسایی شوند تا مشکلاتی که در مسکن ملی رخ داد، تکرار نشود. اگر دولت به منافع شخصی و سودجویی اولویت دهد، بیتردید همان نارضایتیها و مشکلات سابق دوباره پدید خواهد آمد. هدف اصلی وزارت راه و شهرسازی باید کاهش بار مشکلات مردم و تسهیل خانهدار شدن آنان باشد.
کارشناس حوزه مسکن و شهرسازی در پایان اضافه کرد: متأسفانه در ایران، طرحهای مهم و بزرگ مسکنی اغلب شکست میخورند؛ زیرا در عمل روند اجرا با آنچه در برنامهریزی و ایدهپردازی مطرح میشود، همخوانی ندارد و بیشتر نیت نمایش و زیبا جلوه دادن ویترین کاری است تا حل مشکل واقعی مردم. مقابله با رانتها و دوری از سودجویی میتواند گامی مؤثر باشد، هرچند من نسبت به تحقق این اقدامات مثبت و موفقیتآمیز خوشبین نیستم.
