کالا اساسی وارد کشورشد / ایران با کمبود انبار مواجهست !
اقتصادایرانی: در حالی که نگرانیها از اختلال در زنجیره تأمین کالاهای اساسی به دلیل تنشهای منطقهای وجود داشت، آمارها از تغییر مسیر جریان کالا به سمت بنادر و مرزهای ایران حکایت دارد.
حجم بالای واردات در هفتههای اخیر به حدی بوده که اکنون چالش اصلی فعالان اقتصادی، نه کمبود کالا، بلکه کمبود فضای ذخیرهسازی در انبارها و بنادر است؛ وضعیتی که نشاندهنده شکست استراتژیهای محدودکننده و بازگشت ثبات نسبی به تأمین مایحتاج عمومی است.
انبارها پر شد
کاوه زرگران، رئیس انجمن غلات ایران و رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی تهران در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به اینکه در تأمین جو، کنجاله و ذرت هیچ مشکلی وجود ندارد، تصریح کرد: «حجم ورود کشتیهای حامل کالاهای اساسی به قدری افزایش یافته که اکنون با محدودیت فضا برای تخلیه و انبارداری مواجه شدهایم. همچنین محمولههای بیشتری از این کالاها در مسیر ورود به کشور قرار دارند که حکایت از وضعیت مطلوب ذخایر استراتژیک دارد.»
زرگران همچنین با اشاره به وضعیت برنج افزود: «حدود یک هفته است که واردات برنج از هند از سر گرفته شده و با تداوم این روند، عرضه در بازار به سطح مورد نظر خواهد رسید.»
جنگ و محدودیتهای بندری؛ عبور از بحران با مسیرهای جایگزین
اما این وفور کالا حاصل یک جابهجایی لجستیکی بزرگ است. در حالی که زرگران از پر بودن انبارها میگوید، محمدرضا طلایی، معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی، پرده از چالشهای سخت عبور از دوران تنش برمیدارد. طلایی با یادآوری روزهای ابتدایی درگیریها گفت: «در زمان شروع تنشها، کاهش تخلیه کالا در بندر امام خمینی (ره) یک تهدید جدی بود. اما با فعالسازی مسیرهای جایگزین، بنادر شمالی کشور بار اصلی را به دوش گرفتند.»
به گفته معاون وزیر جهاد کشاورزی، در مدت اخیر بیش از ۲ تا ۳ میلیون تن کالا نسبت به مدت مشابه سال قبل از طریق بنادر شمالی وارد شده است. همچنین استفاده از مسیرهای زمینی از طریق مرزهای پاکستان، بازرگان و مرزهای ترکیه باعث شد تا زنجیره تأمین کالا با وجود محدودیتهای دریایی، متوقف نشود. هماکنون بیش از ۴ میلیون تن کالای اساسی تحت نظارت دولت در کشور موجود است.
تورم لجستیکی؛ هزینه حمل کالا چند برابر شد
ارتباط تنگاتنگ میان «تأمین کالا» و «هزینه نهایی» در سخنان معاون وزیر جهاد کشاورزی نمایان است. اگرچه دولت موفق به عبور از بحران تأمین شد، اما این جابهجاییهای اضطراری هزینههای سنگینی را به همراه داشت. طلایی در اینباره اذعان کرد: «هزینه حملونقل کالا به شدت جهش یافت؛ به طوری که هزینه حمل هر کیلو برنج از ۱۰ تا ۱۲ تومان به ۵۰ تا ۶۰ تومان رسید و هزینه کانتینر در مسیر بازرگان تا سه برابر افزایش پیدا کرد.»
این افزایش هزینههای لجستیکی که به قیمت تمامشده کالاها منتقل شده، اکنون به یکی از دغدغههای اصلی دولت تبدیل شده است. با این حال، مسئولان کشاورزی ابراز امیدواری میکنند که با عادیسازی شرایط حملونقل و اجرای تفاهمات جدید، هزینههای سربار کاهش یافته و در نتیجه قیمت نهایی کالاها در بازار تعدیل شود.
آنچه امروز در بازار کالاهای اساسی شاهد هستیم، ترکیبی از یک «پیروزی در تأمین» و یک «چالش در مدیریت هزینه» است. موجودی انبارهای کشور در وضعیت مطلوبی قرار دارد، اما حالا سیاستگذاران باید تمرکز خود را از «تأمین کالا» به «مدیریت هزینههای لجستیکی» تغییر دهند تا فشار هزینههای حملونقل دوران بحران، سفرههای مردم را تحتالشعاع قرار ندهد.
