چرا صادق زیباکلام در تحلیل بحرانهای سیاسی زیاد خطا میکند؟
اقتصاد ایرانی ؛ چرا پیشبینیهای صادق زیباکلام در عرصه سیاست داخلی و خارجی بارها نادرست از آب درآمده است؟ بررسی علل و نگاه او به تحلیلهای سیاسی در گفتوگو با شرق.
صادق زیباکلام در گفتگو با روزنامه شرق به طرح پرسشی درباره پیشبینیهایش در حوزه سیاست داخلی و خارجی پاسخ داد.
پاسخ زیباکلام به انتقادها درباره تحلیلهایش
در این مصاحبه از صادق زیباکلام پرسیده شده بود که چرا تحلیلها و پیشبینیهایش در موضوعات مختلف سیاسی داخل و خارج کشور مورد نقد قرار گرفته است. او گفت: «بسیاری مرا متهم میکنند که آگاهانه کنایه سیاسی میزنم یا از روی سادگی نظریاتی ارائه میکنم، اما اینگونه نیست. تحلیلهای من هیچگاه با هدف طعنهزنی یا نمایش هوشمندی صورت نگرفتهاند، بلکه به باور خودم نتیجه تحلیلهایی بوده که ممکن است اشتباه از آب درآیند.»
دلیل پیشبینیهای نادرست؛ از تحلیلهای ناقص تا اهمیت ندادن به قضاوتها
زیباکلام تاکید کرد که اشتباهبودن برخی تحلیلهایش به بد قضاوتشدن آنها بازمیگردد و افزود: «من بر این باور نیستم که برای فرار از انتقادات یا اصلاح تحلیلهایم، آنها را توجیه کنم. برخلاف بعضی سیاستمداران، سلبریتیها و تحلیلگران فضای مجازی که با چنین رویکردی عمل میکنند، علاقهای ندارم به چنین راهکارهایی روی بیاورم. همچنین، چیزی که من میگویم، چیزی است که باور دارم، نه چیزی که آرزو میکنم.»
آیا زیباکلام خود یک سلبریتی سیاسی است؟
در پاسخ به این پرسش که آیا خود زیباکلام نیز به نوعی سلبریتی سیاسی محسوب میشود، او ضمن رد این ادعا گفت که هدف او شهرت یا محبوبیت سیاسی نیست. وی افزود: «نه قصد حضور در مجلس دارم، نه کاندیداتوری ریاستجمهوری و نه تبدیلشدن به یک لیدر سیاسی. پس نیازی نمیبینم با پیشبینیهای آگاهانه نادرست درباره مسائل، نام خود را بیش از آنچه هست بر سر زبانها بیندازم.»
تفاوت نگاه زیباکلام به واقعیت و باور
زیباکلام در ادامه تصریح کرد که تحلیلهای بسیاری از تحلیلگران، از جمله برخی که در صداوسیما فعالیت دارند، بر اساس باورهای ایدئولوژیک ایشان صورت میگیرد. او گفت: «مشکل بزرگی که در تحلیلها وجود دارد، غلبه باورهای ایدئولوژیک بر مشاهده واقعیات است. اما من تلاشم این است که واقعیتها را ببینم نه اینکه نظراتم را بر پایه علایق ایدئولوژیک بنا کنم.»
نظریات زیباکلام درباره رخدادهای دیماه و پیشبینیهای آینده
زیباکلام در بخشی دیگر از صحبتهایش توضیح داد که هرچند در دیماه گذشته اعتراضی به فروپاشی کشور منجر نشد، اما شدت خشونت در این دوره بیسابقه بود. وی همچنین افزود: «هرچند آنچه درباره اعتراضات دیماه پیشبینی میکردم، دقیقا به همان صورت محقق نشد، اما بسیاری از تحلیلگران اشتباه بودن آن را به معنای انکار یا توجیه نمیپذیرند که به نظر من ضرورتی ندارد.»
آینده اعتراضات در ایران
وی همچنین درباره آینده اعتراضات در نظر داشت که باوجود پایان ظاهری برخی تحرکات اجتماعی، کمبود تغییرات سیاسی و اجتماعی زمینهساز شکلگیری اعتراضات بعدی خواهد شد و گفت: «اگر نارضایتیها، شکافهای فرهنگی و اقتصادی موجود مورد توجه قرار نگیرند و اقداماتی اساسی برای رفع آنها صورت نگیرد، مشخص است که ممکن است هر لحظه دوباره شاهد بروز اعتراضات باشیم.»
نگاه زیباکلام به موضوع انقلاب و تجزیه ایران
وی درباره انتقادات مبنی بر اینکه چرا با توجه به نگرانی از تجزیه کشور، او تحلیلهایی مبتنی بر ترس از جنگ داخلی ارائه میدهد، گفت: «من براساس تجربه، مطالعه و شناخت بیشتر از جامعه ایران به این نتیجه رسیدهام که انقلاب خیر جامعه نیست. تجربههای گذشته مانند انقلاب مشروطه، ملیشدن صنعت نفت و انقلاب اسلامی نشان دادهاند که دموکراسی با انقلاب به دست نمیآید، بلکه نیاز به روندی تدریجی دارد.»
دیدگاه زیباکلام درباره دیاسپورای ایرانی و نقش پهلوی
در بخش دیگری از مصاحبه، درباره نقش دیاسپورای ایرانی و احتمال برآمدن یک اپوزیسیون نظاممند با محوریت پهلویها سوال شد. زیباکلام گفت: «چهرههایی مانند رضا پهلوی و جریانهای سلطنتطلب، بیش از آنکه بهدلیل ویژگیهای خاص خود مورد توجه باشند، بهخاطر ناکامیهای داخلی میدان دیدهاند. با این حال، من نگران توان آنها برای تشکیل اپوزیسیونی قوی نیستم، چرا که رفتارشان نشاندهنده عدم تحمل مخالف بوده و از قواعد اولیه دموکراسی پیروی نمیکنند.»
چشمانداز مذاکرات عمان و احتمال جنگ
در پایان، زیباکلام درباره دیپلماسی ایران و آمریکا و آغاز دور جدید مذاکرات در عمان اظهار داشت: «من احتمال وقوع جنگ را همچنان پایین میدانم، چرا که نه جمهوری اسلامی و نه آمریکا تمایلی به درگیری نظامی واقعی و تمامعیار ندارند. این در حالی است که یک جنگ تمامعیار چیزی جز تخریب گسترده برای ما در بر نخواهد داشت، اما سقوط نظام جمهوری اسلامی نیز هرگز نتیجه آن نخواهد بود.»
