قیمت یک کیلو تریاک به ۵۰۰ میلیون تومان رسید؟
اظهارات یک درمانگر و پژوهشگر اعتیاد درباره وضعیت بازار مواد مخدر، بار دیگر موضوع دسترسی، تغییر الگوی مصرف و انتقال اعتیاد میان نسل‌های یک خانواده را به بحث گذاشته است؛ او در این گفت‌وگو به نکاتی درباره قیمت‌ها، گروه‌های سنی مصرف‌کننده و پیامدهای اجتماعی این پدیده اشاره کرده است.
صفاتیان در گفت‌وگویی درباره وضعیت مصرف مواد مخدر در ایران، از نقش دسترسی آسان، سابقه مصرف خانوادگی و تصور نادرست از خاصیت درمانی تریاک در تداوم مصرف این ماده سخن گفته است.
قیمت هر کیلو تریاک چقدر است؟
این پژوهشگر اعتیاد می‌گوید قیمت هر کیلوگرم تریاک در بازار بسیار متغیر است و از حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان شروع می‌شود؛ در برخی موارد نیز رقم‌های بالاتری تا حدود ۵۰۰ میلیون تومان مطرح می‌شود.
به گفته صفاتیان، قیمت‌گذاری در نقاط مختلف تفاوت دارد و برخی فروشندگان با ادعای واردات مستقیم از افغانستان یا خالص بودن محصول، قیمت بیشتری اعلام می‌کنند. او در عین حال تأکید کرده است که ادعای خلوص کامل این ماده لزوماً قابل اتکا نیست.
این ارقام، برآورد و روایت یک پژوهشگر از بازار غیرقانونی مواد مخدر است و نباید آن را نرخ رسمی، میانگین کشوری یا قیمت قابل تعمیم به همه مناطق دانست.
چرا تریاک همچنان در ایران مصرف می‌شود؟
صفاتیان همسایگی ایران با افغانستان و قاچاق مواد از مسیرهای مرتبط با این کشور را از عوامل اثرگذار بر دسترسی به تریاک می‌داند. او همچنین به سابقه طولانی مصرف این ماده در بخشی از جامعه و تصور عامیانه درباره خاصیت تسکین‌دهندگی آن اشاره می‌کند.
به گفته این پژوهشگر، در گذشته برخی افراد به دلیل دسترسی محدود به پزشک، برای کنترل درد به توصیه اطرافیان سراغ تریاک می‌رفتند. این تصور در بعضی خانواده‌ها باقی مانده و ممکن است مصرف ماده مخدر را به نسل بعد منتقل کند.
زنجیره مصرف از پدربزرگ تا نوه
یکی از محورهای گفت‌وگوی صفاتیان، نقش الگوهای خانوادگی در شروع مصرف مواد است. او توضیح می‌دهد که گاهی پدربزرگ مصرف تریاک را با درد پا توجیه می‌کرده و نسل بعد نیز با همان منطق، مصرف را به کمردرد یا مشکلات جسمی نسبت داده است.
این نوع عادی‌سازی مصرف می‌تواند در ذهن فرزندان و نوه‌ها این تصور را ایجاد کند که تریاک راهی برای تسکین درد است؛ در حالی که مصرف آن با خطر وابستگی و عوارض جسمی و اجتماعی همراه است.
کدام گروه سنی بیشتر در معرض مصرف تریاک است؟
صفاتیان می‌گوید مصرف‌کنندگان تریاک در گروه‌های سنی مختلف حضور دارند، اما به اعتقاد او، گروه سنی ۲۵ تا ۳۵ سال در میان مصرف‌کنندگان سهم قابل‌توجهی دارد.
این اظهارنظر، دیدگاه این پژوهشگر در گفت‌وگو با خبرآنلاین است و به‌تنهایی جایگزین آمار ملی و مطالعات جمعیت‌شناختی درباره سن مصرف‌کنندگان نیست.
جنگ چه تأثیری بر بازار مواد مخدر داشته است؟
این پژوهشگر در بخش دیگری از گفت‌وگو مدعی شده است که شرایط جنگی موجب کاهش ورود برخی مواد، به‌ویژه مواد محرک و روان‌گردان، شده و در مقابل، تریاک نسبت به گذشته در دسترس‌تر قرار گرفته است.
او تفاوت مسیرهای قاچاق و همسایگی ایران با افغانستان را از عواملی می‌داند که می‌تواند بر این وضعیت اثر گذاشته باشد. این ارزیابی نیز دیدگاه مصاحبه‌شونده است و برای تأیید آن به داده‌های مستقل درباره کشفیات، ورود مواد و الگوی مصرف در دوره مورد اشاره نیاز است.
عوارض مصرف تریاک چیست؟
صفاتیان مصرف تریاک را با عوارض جسمی و پیامدهای اجتماعی همراه می‌داند و به مشکلات قلبی، ریوی، کبدی، پوستی و تنفسی اشاره می‌کند. مشکلات اقتصادی و خانوادگی و انزوای اجتماعی نیز از پیامدهایی هستند که ممکن است زندگی فرد مصرف‌کننده و اطرافیان او را تحت تأثیر قرار دهند.
مصرف تریاک، چه به شکل تدخینی و چه خوراکی، بی‌خطر نیست و نمی‌توان آن را جایگزین درمان پزشکی درد یا بیماری دانست.
اختلاف‌نظر درباره جایگاه ایران در مصرف جهانی تریاک
در این گفت‌وگو، صفاتیان مدعی شده است که ایران طی دهه‌های گذشته از مصرف‌کنندگان عمده تریاک در جهان بوده است. با این حال، در گزارش به موضع متفاوت محمد ترحمی، مدیرکل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر، نیز اشاره شده که خبر قرار گرفتن ایران در صدر مصرف‌کنندگان تریاک را شایعه و فاقد صحت دانسته است.
برای تعیین جایگاه ایران در مقایسه جهانی، باید به آمارهای معتبر بین‌المللی با تعریف و بازه زمانی مشخص مراجعه کرد؛ اظهارنظرهای متفاوت به‌تنهایی برای اثبات چنین رتبه‌بندی‌ای کافی نیستند.
