اتفاق تلخی که بازنشستگان را شوکه کرد !
اقتصادایرانی: گرانی دارو بیداد می‌کند؛ مردم و بازنشستگان حیران مانده‌اند؛ آن‌ها میان داروخانه‌های هلال احمر و ۱۳ آبان تهران بلاتکلیف و سرگردان دنبال داروهای خود هستند.
بیماری‌هایی مانند فشار خون و دیابت از جمله عارضه‌های بسیار شایع در میان افراد بالای ۶۰ سال و بازنشستگان به شمار می‌روند. این در حالی است که طی هفته‌های اخیر، قیمت داروهای مرتبط با این دو بیماری در بازار با افزایش چشمگیری مواجه شده و رشد قیمت برخی اقلام به ۵۰ درصد رسیده است.
داروهایی مانند انسولین برای بیماران دیابتی، لوزارتان برای مبتلایان به فشار خون و تامسولوسین برای مشکلات پروستات که در گروه داروهای پرمصرف قرار دارند، طی یک ماه گذشته بار دیگر گران شده‌اند. این افزایش قیمت در شرایطی رخ داده است که براساس مطالعه موسسه STEPS در سال ۱۴۰۰، حدود ۶۰ تا ۷۲ درصد ایرانیان بالای ۶۰ سال به دیابت، پیش‌دیابت و فشار خون مبتلا هستند و داروهای مربوط به این بیماری‌ها از جمله پرمصرف‌ترین اقلام دارویی محسوب می‌شوند.
گرانی داروهای پرمصرف در شرایطی اتفاق افتاده که براساس قانون الزام، دارو و درمان بازنشستگان سازمان تامین اجتماعی باید به‌صورت رایگان در اختیار بیمه‌شدگان قرار گیرد؛ اما شواهد میدانی و تماس‌های مکرر مستمری‌بگیران از نبود دسترسی به بخش عمده این داروها در مراکز ملکی تامین اجتماعی حکایت دارد.
از سال ۱۴۰۱، مراکزی با عنوان «کلینیک‌های تخصصی قند و فشار» به‌تدریج در داخل یا خارج از مراکز درمانی ملکی تامین اجتماعی راه‌اندازی شدند تا بیماری‌های شایعی که به‌نوعی «ام‌الامراض» سایر بیماری‌های قلبی، عروقی، بینایی و عوارض مشابه به شمار می‌روند، به‌صورت ویژه تحت درمان قرار گیرند. با این حال، افزایش مستمر قیمت داروها، ادامه روند درمان و کنترل این بیماری‌ها را دشوارتر کرده است؛ مسئله‌ای که مقامات درمانی و سازمان تامین اجتماعی باید درباره آن پاسخگو باشند.
داروهای بیماری‌های خاص از تامین اجتماعی دریغ شد
حسن صادقی، عضو هیات مدیره کانون بازنشستگان تامین اجتماعی تهران و رئیس اتحادیه پیشکسوتان جامعه کارگری، در این باره توضیح داد: افزایش قیمت دارو از سوی سازمان تامین اجتماعی انجام نمی‌شود، بلکه شورای عالی خدمات درمانی کشور مسئول افزایش نرخ داروهاست. مسئله این است که سازمان نیز ناچار به تبعیت از مصوبات شورای عالی خدمات درمانی و بیمه است. تامین اجتماعی نمی‌تواند داروهایی را که امروز با افزایش شدید قیمت مواجه شده‌اند، همچنان براساس نرخ ماه‌های ابتدایی سال محاسبه کند و در اختیار متقاضیان قرار دهد. به همین دلیل، مراکز درمانی و دارویی تامین اجتماعی نیز ناچارند افزایش هزینه‌ها را در محاسبات خود اعمال و کسری بودجه جدید اعلام کنند تا در نیمه دوم سال برای تامین هزینه‌های تازه، متمم بودجه دریافت کنند.
وی ادامه داد: با این حال، سازمان نباید هزینه این افزایش قیمت را از بیمه‌شدگان و بازنشستگان دریافت کند و صرفاً باید میزان کسری بودجه خود را افزایش دهد. در این میان، قرار بود ارز ترجیحی دولتی برای داروهای خاص اختصاص پیدا کند تا کنترل قیمت‌ها در برخی حوزه‌های ضروری تا حدودی ادامه یابد. اما آنچه در عمل مشاهده می‌شود، وجود مشکلات جدی حتی در زمینه تامین داروهای بیماری‌های خاص است. بیماری‌های قند و فشار خون که شیوع بالایی دارند نیز با همین وضعیت مواجه هستند. مردم و بازنشستگان سردرگم شده‌اند و برای تهیه داروهای مورد نیاز خود میان داروخانه‌های هلال احمر و ۱۳ آبان تهران سرگردان هستند.
صادقی تاکید کرد: از ابتدای سال، داروهای مربوط به بیماری‌های خاص از انبارها در اختیار داروخانه‌های مراکز سازمان تامین اجتماعی قرار نمی‌گیرند. این وضعیت مدت‌هاست ادامه دارد. سهمیه دریافتی تامین اجتماعی به‌شدت کاهش یافته و داروهای مورد نیاز در این حوزه به‌ندرت به دست بیمه‌شدگان می‌رسد. طی سه ماه اخیر نیز این شرایط شدت بیشتری پیدا کرده است. تصور من این است که پس از موضوع محاصره دریایی، فشار بر بخش واردات مواد اولیه تولید دارو و داروهای خاص، به اقلام پرمصرفی مانند داروهای فشار خون و قند نیز گسترش یافته است.
قیمت دارو بی‌متولی رها شده است
علی اکبر عیوضی، فعال حقوق بازنشستگان و دبیر کانون کارگران بازنشسته استان تهران، نیز در این باره تشریح کرد: متاسفانه شرایط به‌گونه‌ای شده که بخش دارو و درمان از سوی سازمان تامین اجتماعی و دولت رها شده است. به‌ویژه اجرای قوانین درمانی سازمان تامین اجتماعی به دلیل پولی‌سازی بخش درمان، عملاً بدون متولی باقی مانده است. روند خارج شدن داروها از فهرست داروهای تحت پوشش شورای عالی بیمه همچنان ادامه دارد و اکنون به داروهای پرمصرف رسیده است. بخشی از داروهای مرتبط با فشار خون و قند خون نیز در همین گروه قرار گرفته‌اند.
عیوضی افزود: با توجه به شرایط سنی، بازنشستگان در مقایسه با سایر گروه‌ها بیشتر با مشکلات فشار خون و قند خون مواجه هستند. داروهای پروستات برای مردان نیز از جمله داروهای پرمصرفی هستند که با افزایش قیمت روبه‌رو شده‌اند. شرایط برای برخی بیماران بازنشسته به جایی رسیده که تعدادی از آن‌ها به‌طور رسمی به ما اعلام می‌کنند به دلیل افزایش هزینه‌های درمان، مراجعه به پزشک و تهیه دارو را متوقف کرده‌اند تا عمرشان به پایان برسد. رسیدن به چنین شرایطی بسیار تلخ است.
این فعال حقوق بازنشستگان تاکید کرد: وزارت بهداشت تقریباً مسئولیت کنترل قیمت دارو را رها کرده است. با وجود شرایط تورمی، پرداخت هزینه‌های دارویی نیز نسبت به گذشته بسیار دشوارتر شده است. از سوی دیگر، مدیران سازمان تامین اجتماعی ابزار لازم برای حل مشکل دارو را در اختیار ندارند و حتی بر شرکت‌های دارویی شستا که متعلق به این سازمان است نیز تسلط کافی ندارند. به همین دلیل، هر وعده‌ای که به بازنشستگان داده می‌شود، در عمل از ابتدا قابل تحقق به نظر نمی‌رسد. سازمان تامین اجتماعی با توجه به مشکلات اقتصادی خود، تقریباً توانایی مدیریت بخش درمان را از دست داده و در عمل، نظام درمانی این سازمان با مشکلات جدی مواجه شده است.
دبیر کانون بازنشستگان تامین اجتماعی استان تهران در پایان، وضعیت مراکز درمانی سازمان در شهرستان‌ها را دشوارتر توصیف کرد و گفت: در برخی مراکز درمانی شهرستان‌های سازمان تامین اجتماعی، بیمه‌شدگان حتی برای تهیه اقلام ضروری و روزمره مانند سرم نیز با مشکل مواجه هستند. این مشکلات تنها از طریق تغییرات ساختاری قابل حل خواهند بود.
بحران تامین دارو برای بیماران مبتلا به قند و فشار خون در کشور، به‌ویژه در میان بازنشستگان و سالمندان، در شرایطی به مرحله حادی رسیده که سازمان تامین اجتماعی از سال‌ها قبل، یعنی از زمان مدیریت میرهاشم موسوی، برنامه‌هایی را برای کنترل و پیشگیری از شیوع این دو بیماری فراگیر تدوین کرده و مراکزی را نیز با همین هدف تاسیس کرده بود. با این حال، نه‌تنها اهداف تعیین‌شده در این حوزه محقق نشد، بلکه مشکلات دارویی به‌مرور افزایش یافت. اکنون بازنشستگان توانایی خرید انسولین و داروهای مرتبط با فشار خون را ندارند.
