بازار مسکن در خطر فروپاشی!
اقتصاد ایرانی: ابهام در آمار معاملات و تغییرات قیمت مسکن طی دو ماه گذشته، بازار ملک را به صحنهای پر از تناقض تبدیل کرده است؛ کاهش اعتماد عمومی به دادهها و گمانهزنیها درباره آینده این بازار، نگرانیها را درباره یک فاجعه قریبالوقوع افزایش داده است.

براساس دادههای منتشرشده از وضعیت بازار مسکن در دو ماه گذشته، نوعی ناترازی در معاملات این بازار ایجاد شده است. رئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران اعلام کرده که قیمت آپارتمانها چه پیش از معامله و چه در زمان انجام معامله، تغییرات محسوسی داشته و این تغییرات در کل روندی کاهشی را نشان میدهد.
تغییرات قیمت پیشنهادی فروش واحدها
شاخص قیمت مسکن ماهانه، که تغییرات قیمت پیشنهادی فروشندهها را بررسی میکند، نشان داده است که در ابتدای تیرماه، میانگین قیمت پیشنهادی فروشندگان حدود ۵ درصد کاهش یافته است. اگرچه بخشی از این کاهش قیمت در ابتدای مرداد جبران شد، اما میانگین قیمت پیشنهادی فروش آپارتمانها نسبت به اردیبهشت ماه، حدود ۲ درصد کمتر شده است. این کاهش قیمت باعث افزایش دوقطبی شدن وضعیت میان فروشندگان و خریداران شده است.
روند کاهشی قیمت در مناطق مختلف
رئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران طی هفته گذشته با اشاره به رکود سنگین در بازار معاملات مسکن، درباره کاهش محسوس قیمتها سخن گفته است. وی اعلام کرده که جنگی که ۱۲ روزه بود، تأثیر منفی بر خرید و فروش گذاشته و در برخی محلههای شمال تهران، قیمت هر مترمربع از آپارتمانها تا ۵۰ میلیون تومان کاهش یافته است.
بهعنوان نمونه، میانگین قیمت فروش واحدها در منطقه ۲ تهران از ۳۸۰ میلیون تومان به ۳۰۰ میلیون تومان کاهش یافت. این رخداد، همراه با کاهش محسوس درآمد بنگاههای معاملات املاک، نشاندهنده عمق رکود در این بازار است. تعداد پروانههای فعالیت این صنف در سالهای اخیر کاهش چشمگیری داشته و همین موضوع به فشار بیشتر بر مشاوران ملک افزوده است.

رکود و چالشهای ناشی از آن
فعالان ساختمانی که به روند بازار مسکن نگاه متفاوتی دارند، کاهش قیمتها را مطابق با واقعیت نمیدانند. آنها معتقدند که قیمت زمین و ملک کلنگی، برخلاف آپارتمانها، کاهش نیافته است. شاخص میانگین قیمت پیشنهادی فروش زمین نشان میدهد که قیمت زمین نسبت به سال گذشته حدود ۸ درصد افزایش یافته است.
از سوی دیگر، تورم مصالح ساختمانی در سال جاری حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد تخمین زده شده است که این وضعیت، سازندگان را در پذیرش کاهش قیمت مسکن ناتوان کرده است. این موارد نشاندهنده چالشهای عمده در بین صاحبان املاک و فعالان بازار است.
فروش اضطراری، عامل کاهش قیمتهای اخیر
بررسیها نشان میدهد که عمده معاملات اخیر در بازار ناشی از فروش اضطراری بوده است. عدم وجود تقاضای مناسب باعث شده که فروشندهها با شرایط اضطراری به کاهش قیمت رضایت دهند. این فروشندگان عمدتاً افرادی هستند که به دنبال تبدیل دارایی، نقدینگی یا مهاجرت از تهران هستند. این امر عامل اصلی کاهش قیمتها در بازار است.

حرکت جدید وزارت راه و شهرسازی
وضعیت غیرطبیعی بازار مسکن که ناشی از کاهش قیمتها و کم بودن حجم معاملات است، انتقادهایی را برانگیخته است. اما خبرهای اخیر نشان میدهد که بانک مرکزی به زودی به سامانههای معاملات مسکن که تحت مالکیت وزارت راه و شهرسازی است دسترسی خواهد یافت.
این اقدام وزارت راه و شهرسازی میتواند بازگشت انتشار دادههای رسمی مربوط به قیمتهای واقعی مسکن را به همراه داشته باشد و باعث پایان یافتن فضای دو قطبی و پر ابهام فعلی شود. با شفاف شدن اطلاعات آماری، سمتهای مختلف بازار شاهد تغییرات ساختاری در تصمیمگیریها خواهند بود.