چگونه معیشت بهتر به خانهدار شدن ایرانیها کمک میکند؟
اقتصاد ایرانی: بحران مسکن در ایران با افزایش قیمتها و ناتوانی اقشار کمدرآمد در تأمین هزینهها، به یکی از چالشهای اصلی تبدیل شده است؛ دولت چهاردهم با وعده ساخت مسکن و ارائه راهکارهای مرتبط تلاش دارد این معضل دیرینه را برطرف کند.

رشد سرسامآور قیمت مسکن در کلانشهرها، شرایطی را ایجاد کرده که بسیاری از اقشار آسیبپذیر و کارگران به دلیل ناتوانی در پرداخت هزینههای گزاف مجبور به سکونت در مناطق حاشیهای باشند. این مسئله، ابعاد گستردهای از مشکلات معیشتی و پیامدهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی را به همراه داشته است.
چالش دستمزدها و وامهای ناکارآمد
با وجود تلاشهای دولتی مانند طرح ودیعه مسکن، همچنان دستمزدهای کارگران جوابگوی هزینههای بالای مسکن نیست. سود بالای وامها فشار اقتصادی فراوانی به کارگران وارد کرده است. دولت چهاردهم ساخت 300 هزار واحد مسکن کارگری را وعده داده است، اما این تعهدات تاکنون در عمل به بار ننشسته است. همچنین، اقساط سنگین باعث شده که طرحها به جای کمک به کارگران، بیشتر برای بانکها و سودجویان منفعتآفرینی کنند. در این گزارش، به بررسی چالشها و روشهای حل بحران فعلی خواهیم پرداخت.
تأکید قانون اساسی بر مسکن
حق دسترسی به مسکن مناسب در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بهعنوان یکی از حقوق بنیادین شهروندان مطرح شده است. گرچه چارچوب لازم قانونی برای تأمین مسکن ارزان فراهم شده، اما اجرای عملی این اصول نیازمند توجه جدیتر دولتها و مدیریت اقتصادی صحیح است.
اصل سوم و ارتباط با مسکن
این اصل تأکید دارد که دولت باید شرایط مناسب زندگی برای همه شهروندان را فراهم کند. نیاز به سرپناه مناسب به طور ضمنی زیرمجموعه این اصل قرار میگیرد.
اصل چهل و سوم: اولویت مسکن
در این اصل، تأمین مسکن بهعنوان یکی از نیازهای اساسی جامعه مطرح شده است و بر رفع تبعیض و تأمین عدالت در فراگیری مسکن تاکید شده است.
اصل چهل و چهارم: نقش بخش خصوصی
این اصل به سیاستهای اقتصادی دولت پرداخته و میتواند مبنایی برای تنظیم فعالیتهای بخش خصوصی و تعاونیها در حوزه مسکن ارزان باشد.
پیوند معیشت و مسکن
مسکن به عنوان یکی از نیازهای اساسی خانوادهها، تأثیر مستقیمی بر وضعیت اقتصادی و رفاه اجتماعی دارد. بالا رفتن هزینههای تامین مسکن، توان مالی خانوار را برای تأمین سایر نیازها کاهش میدهد. در مقابل، عدم همخوانی درآمدها با نرخ تورم در بخش مسکن باعث مهاجرتهای اجباری و فشار اقتصادی شدید میشود. ایجاد تعادل میان سطح درآمدها و هزینههای مسکن از طریق سیاستهای حمایتی و کنترل تورم، راهی برای بهبود شرایط معیشتی است.
راههای پیشنهادی برای خانهدار شدن
در راستای بهبود وضعیت مسکن و تسهیل خانهدار شدن شهروندان، برنامههای جامعی لازم است. در ادامه به 7 راهحل مهم اشاره میکنیم:
1. طرحهای دولتی و حمایتی
اجرای برنامههایی نظیر «مسکن ملی» و «مسکن اجتماعی» به هدف ساخت واحدهای مناسب برای اقشار کمدرآمد.
2. وامهای بانکی کمبهره و بلندمدت
ارائه تسهیلات با سود ترجیحی و دوره بازپرداخت طولانی متناسب با توان مالی مردم.
3. کاهش هزینه ساخت و عرضه زمین
تخصیص زمین دولتی به تعاونیها و کاهش هزینههای صدور مجوز.
4. حمایت از تعاونیهای مسکن
تقویت تعاونیهای مختلف برای کاهش هزینههای ساخت و خرید.
5. تبدیل اجاره به مالکیت
اجرای طرحهایی نظیر اجاره به شرط تملیک برای سهولت انتقال به مالکیت.
6. مشارکت عمومی و خصوصی
ترغیب سرمایهگذاران به ساخت واحدهای اقتصادی با کاهش ریسکهای سرمایهگذاری.
7. کنترل تورم در بخش مسکن
جلوگیری از سودجویی و تثبیت قیمتها برای ایجاد ثبات در بازار.