آیا کالابرگ به جای یارانه نقدی میآید؟/ تصمیم مهیج دولت برای یارانهها
اقتصاد ایرانی: دولت در بودجه ۱۴۰۵ بهدنبال تغییرات جدی در نظام یارانههاست؛ آیا کالابرگ جایگزین یارانه نقدی میشود؟ جزئیات جدید درباره تصمیم دولت برای اصلاح حمایتهای معیشتی اعلام شد.
واریزی جدید همراه با حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی | خبر جدید از پرداختهای حمایتی آبان بازنشستگان
آیا یارانه نقدی جای خود را به کالابرگ الکترونیکی میدهد؟ دولت به نظر میرسد که در بودجه سال ۱۴۰۵ بهدنبال اصلاحات گسترده در نظام یارانهها باشد. جزئیات تغییرات، موافقتها و مخالفتها، و اثرات اقتصادی و اجتماعی این تصمیمات در ادامه تحلیل شده است.
برنامه تازه دولت برای یارانهها در بودجه ۱۴۰۵
بر اساس گزارش منتشرشده از بخشنامه بودجه سال ۱۴۰۵، دولت در نظر دارد اصلاحات بنیادین در نظام پرداخت یارانهها انجام دهد. این اصلاحات میتوانند نحوه حمایتهای اقتصادی از خانوارها را تغییر دهد و پیامدهای مهمی برای اقتصاد کشور به همراه داشته باشد.
طبق اطلاعات بخشنامه بودجه، دولت در تلاش است با بازطراحی سیاستهای یارانهای، مسیری تازه برای حمایت اقتصادی از مردم تعیین کند. این برنامهها، با هدف شفافسازی، کاهش هزینهها و تطابق با نظام جدید ارزی، طراحی شدهاند.
آیا یارانه نقدی جایگزین خواهد شد؟
سؤال اصلی اینجاست که آیا یارانه نقدی همچنان باقی خواهد ماند یا جای خود را به کالابرگ الکترونیکی خواهد داد؟ در این برنامهها، پرداختها ممکن است به یکی از سه شکل زیر انجام شود:
نقدی
از طریق کالابرگ
یا ترکیبی از هر دو
همچنین دولت تلاش دارد سامانههای هوشمند شناسایی مشمولان را تکمیل کرده تا یارانهها بهصورت هدفمند به دست افراد نیازمند برسند.
مهمترین عوامل بررسی شده در برنامه تغییر یارانهها
بررسیها نشان میدهند که بخش عمدهای از یارانههای سابق بدون رسیدن به هدفهای تعریفشده مصرف شدهاند. ناکارآمدی این برنامهها، موجب شده بخشهایی از دهکهای پایین نتوانند از این منابع بهره مناسبی ببرند، در حالی که دهکهای ثروتمندتر از منابع گستردهای بهرهمند شدند.
حذف تدریجی یارانه نقدی یا حفظ بخشی از آن
کارشناسان اقتصادی هشدار دادهاند حذف کامل یارانه نقدی ممکن است واقعیات اقتصادی فعلی را نادیده بگیرد. در عین حال، زیرساختهای اجرای کالابرگ نیز هنوز بهطور کامل آماده نشده و احتمال دارد در این سیستم مشکلاتی پیش بیاید.
دیدگاهها درباره مزایا و معایب اصلاح سیاستهای یارانهای
موافقان اصلاح یارانه: گامی به سوی عدالت اقتصادی
حامیان اصلاح نظام پرداخت یارانه، این تغییرات را دیرهنگام اما ضروری میدانند و معتقدند گامهای پیش رو میتواند عدالت اقتصادی را برقرار کند. آنان به چند نکته اساسی تأکید دارند:
شفافیت مالی: پرداخت مستقیم به خانوارها میتواند مشخص کند منابع بودجه در کجا مصرف میشوند.
کاهش فساد و رانت: حذف حمایتهای ارزی پنهان و غیرشفاف، بالقوه میتواند زمینه مسائل فسادزا را از بین ببرد.
کنترل تورم: استفاده از کالابرگ به جای حمایتهای غیرمستقیم میتواند تأثیرات تورمی را کاهش دهد.
منتقدان: احتمال کاهش قدرت خرید قشرهای کمدرآمد
منتقدان مخالف اجرای سریع این اصلاحات هستند و چند نگرانی را مطرح میکنند:
کاهش قدرت خرید: اگر دوران انتقالی بهدرستی مدیریت نشود، ممکن است گروههای کمدرآمد متحمل فشار شوند.
مشکلات زیرساختی: کالابرگ الکترونیکی هنوز زیرساختهای لازم را ندارد و ممکن است کاربران با چالشهایی مواجه شوند.
خطر افزایش تورم: در صورت اجرای اصلاحات بدون پشتوانه، احتمال رشد قیمتها وجود دارد.
نقش کلیدی دولت در موفقیت اصلاح نظام یارانهها
کارشناسان معتقدند موفقیت این طرح به عوامل زیر بستگی دارد:
- تسهیل ابزارهای جبرانی: در دوره انتقالی، تخصیص یارانههای جبرانی برای کاهش فشار بر دهکهای کمدرآمد ضروری است.
- شفافیت اطلاعاتی: دقت و بهروزرسانی پایگاه اطلاعاتی برای شناسایی درست گروههای نیازمند، از اهمیت زیادی برخوردار است.
- مهار تورم: اقداماتی که مانع از تورم شود، بهویژه در حوزه کالای اساسی، میتواند تضمینکننده موفقیت باشد.
چشمانداز بودجه ۱۴۰۵
بر اساس اطلاعات موجود، دولت در تلاش است منابع مالی آزادشده از اصلاح یارانهها را هدایت کند تا زیرساختهای حمایتی را تقویت کرده و دهکهای پایین جامعه را بهطور مستقیم هدف قرار دهد. اگر این سیاستها با مدیریت مناسب و برنامهریزی اجرایی شوند، احتمالاً میتوانند تأثیرات مثبتی بر زندگی مردم و اقتصاد کلان داشته باشند.
