سناریوی خطرناک آمریکا برای تصرف جزایر ایران؛ قشم یا خارک؟
هم‌زمان با ادامه تنش‌ها میان تهران و واشنگتن و انتشار گزارش‌هایی درباره گزینه‌های نظامی آمریکا، ادعایی تازه درباره احتمال گسترش عملیات به خاک ایران مطرح شده است؛ سناریویی که می‌تواند ابعاد درگیری را وارد مرحله‌ای متفاوت کند.
دانیل دیویس، سرهنگ بازنشسته ارتش آمریکا، مدعی شده است پنتاگون در حال بررسی گزینه‌ای برای انجام عملیات زمینی در خاک ایران و تصرف یکی از جزایر راهبردی کشور است. به گفته او، جزیره قشم یا جزیره خارک ممکن است در فهرست اهداف احتمالی این عملیات قرار داشته باشند.
دیویس این ادعا را در یک برنامه تلویزیونی مطرح کرده و گفته است اطلاعاتی در اختیار دارد که نشان می‌دهد ارتش آمریکا گزینه ورود زمینی به ایران را بررسی می‌کند.
او در این باره اظهار کرد: «بر اساس منابع من، پنتاگون در حال بررسی یک عملیات زمینی برای تصرف خاک ایران است؛ احتمالاً در جزیره قشم یا جزیره خارک.»
هشدار درباره گرفتار شدن نیروهای آمریکایی در ایران
این افسر بازنشسته آمریکایی در عین طرح ادعای بررسی چنین عملیاتی، نسبت به پیامدهای آن برای نیروهای نظامی آمریکا هشدار داده است.
دیویس گفته است ممکن است نیروهای آمریکایی در مرحله نخست بتوانند وارد خاک ایران شوند، اما در ادامه زیر آتش مستمر نیروهای ایرانی گرفتار شوند.
او با اشاره به پیچیدگی مرحله پس از حملات هوایی پرسیده است: «سؤال اصلی که واشنگتن هنوز به آن پاسخ نداده این است: بعد از پایان بمباران چه اتفاقی می‌افتد؟»
از نگاه دیویس، ورود زمینی به خاک ایران صرفاً به توانایی انجام عملیات اولیه محدود نمی‌شود و مسئله حفظ مواضع، تأمین نیروها و مقابله با واکنش نظامی ایران نیز اهمیت دارد.
چرا قشم و خارک اهمیت راهبردی دارند؟
قشم و خارک از نظر موقعیت جغرافیایی و کارکرد اقتصادی و نظامی، دو جزیره با ویژگی‌های متفاوت هستند.
جزیره قشم در نزدیکی تنگه هرمز قرار دارد و موقعیت آن در خلیج فارس، اهمیت ویژه‌ای برای کنترل و پایش مسیرهای دریایی ایجاد می‌کند. در مقابل، جزیره خارک یکی از مهم‌ترین مراکز صادرات نفت ایران است و بخش عمده‌ای از صادرات نفت خام کشور از پایانه‌های این جزیره انجام می‌شود.
به همین دلیل، هرگونه تهدید علیه خارک می‌تواند پیامدهای اقتصادی و نفتی داشته باشد؛ در حالی که تحرک نظامی در اطراف قشم می‌تواند به‌طور مستقیم با امنیت دریایی و تنگه هرمز ارتباط پیدا کند.
گزارش‌های پیشین درباره گزینه تصرف جزایر ایران
ادعای دیویس در حالی مطرح شده که پیش‌تر نیز رسانه‌های آمریکایی و بین‌المللی از بررسی گزینه‌هایی برای تصرف یا محاصره برخی جزایر ایران خبر داده بودند.
روزنامه وال‌استریت ژورنال در گزارشی در مارس ۲۰۲۶ نوشت که نیروهای تفنگدار دریایی آمریکا ممکن است برای تصرف یک یا چند جزیره در نزدیکی تنگه هرمز به کار گرفته شوند؛ اقدامی که می‌توانست با هدف ایجاد اهرم فشار در مذاکرات یا مقابله با تهدیدهای دریایی ایران انجام شود.
خبرگزاری رویترز نیز در گزارشی در ۲۷ مارس ۲۰۲۶ به بررسی خطرات احتمالی عملیات برای تصرف جزیره خارک پرداخت و به تهدیدهایی مانند پهپادها، مین‌های دریایی و حملات موشکی اشاره کرد.
با این حال، انتشار چنین گزارش‌هایی به معنای تصمیم قطعی دولت آمریکا برای اجرای عملیات زمینی نیست.
دیویس: حملات بیشتر لزوماً آمریکا را به هدفش نزدیک نمی‌کند
سرهنگ بازنشسته آمریکایی در بخش دیگری از اظهارات خود درباره پیامدهای ادامه حملات هوایی هشدار داده است.
او معتقد است دور تازه حملات می‌تواند ذخایر مهمات آمریکا را بیش از پیش کاهش دهد و زمینه پاسخ ایران در سراسر خلیج فارس را فراهم کند، بدون آنکه لزوماً واشنگتن را به اهداف مورد نظرش نزدیک‌تر کند.
دیویس در پایان هشدار داد: «ترامپ می‌تواند جنگی را شروع کند که توان پایان دادن به آن را به میل خودش ندارد.»
تصرف جزایر ایران چه خطراتی برای آمریکا دارد؟
تحلیل‌های نظامی منتشرشده درباره احتمال تصرف جزایر جنوبی ایران نشان می‌دهد که ورود به یک جزیره با حفظ و کنترل آن تفاوت زیادی دارد. نیروهای مهاجم پس از پیاده شدن، همچنان به مسیرهای پشتیبانی، تجهیزات، پدافند و حفاظت دریایی نیاز دارند.
در تحلیل الجزیره در ژوئیه ۲۰۲۶ نیز کارشناسان نظامی تأکید کرده‌اند که تصرف موقت یک جزیره لزوماً به معنای توانایی نگهداری آن نیست. موقعیت جزایر نزدیک به سواحل ایران می‌تواند نیروهای مستقر را در معرض حملات موشکی، پهپادی و آتش توپخانه قرار دهد.
در نتیجه، هرگونه عملیات زمینی در جزایر ایران می‌تواند به گسترش درگیری و افزایش خطر برای نیروهای آمریکایی و امنیت کشتیرانی در خلیج فارس منجر شود. در حال حاضر، ادعای بررسی عملیات علیه قشم یا خارک از سوی دانیل دیویس مطرح شده و تأیید رسمی مستقلی درباره تصمیم پنتاگون برای اجرای چنین عملیاتی منتشر نشده است.
