عراقچی درباره ۴۰۰ کیلو اورانیوم ایران چه گفت؟ دو خط قرمز مهم اعلام شد
سرنوشت حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد، یکی از موضوعات حساس در هرگونه مذاکره احتمالی میان ایران و آمریکاست. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در توضیح آخرین موضع تهران تأکید کرده است که برای حل این مسئله میتوان به فرمولی مشترک رسید؛ اما دو شرط اصلی ایران تغییر نخواهد کرد: این مواد از کشور خارج نمیشود و ذخایر متناسب با نیازهای ایران مورد استفاده قرار میگیرد.
دو خط قرمز ایران درباره ذخایر اورانیوم چیست؟
عراقچی در پاسخ به پرسشی درباره سرنوشت حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد گفت امکان دستیابی به یک فرمول برای حل اختلاف وجود دارد. او در عین حال دو خط قرمز تهران را مشخص کرد:
-
مواد هستهای مورد بحث از ایران خارج نخواهد شد.
-
ذخایر اورانیوم متناسب با نیازهای کشور مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
وزیر خارجه تأکید کرد که میانجیها پیشنهادها و فرمولهای مختلفی مطرح کردهاند؛ برخی از این پیشنهادها قابلیت بررسی دارند و برخی دیگر با ملاحظات و محدودیتهایی روبهرو هستند.
او همچنین گفت موضوع ذخایر اورانیوم را نمیتوان جدا از سایر اختلافات بررسی کرد و تصمیمگیری درباره آن باید در قالب یک بسته جامع انجام شود.
آیا ایران با رقیقسازی اورانیوم موافقت میکند؟
در جریان این گفتوگو، موضوع گزینههایی مانند رقیقسازی اورانیوم یا ارائه راهحلهای جایگزین نیز مطرح شد. عراقچی جزئیات هیچ توافق مشخصی درباره این گزینهها اعلام نکرد، اما گفت پیشنهادهای مطرحشده از سوی واسطهها قابل بررسی هستند.
اظهارات او نشان میدهد تهران اصل گفتوگو درباره چگونگی حل اختلاف را رد نمیکند؛ با این حال، هر راهحل باید با دو شرط اعلامشده ایران و سایر منافع کشور سازگار باشد. بنابراین هنوز نمیتوان از پذیرش قطعی رقیقسازی یا اجرای یک فرمول مشخص خبر داد.
طرح دو روزه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز
عراقچی در بخش دیگری از این گفتوگو جزئیات طرح دو روزه ایران را تشریح کرد؛ طرحی که بر اساس آن، ابتدا آمریکا باید تعهدات موردنظر تهران را اجرا کند و سپس ایران در روز دوم تنگه هرمز را باز کرده و مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی آغاز شود.
به گفته وزیر خارجه، این پیشنهاد در ابتدا به شکل یک طرح هفتروزه تنظیم شده بود. در نسخه نخست، آمریکا باید در پنج یا شش روز اول تعهدات خود را اجرا میکرد و پس از بازگشایی تنگه هرمز، مذاکرات از روز هفتم آغاز میشد. با پیشنهاد میانجیها برای کوتاهتر شدن زمانبندی، ایران طرح را به دو روز کاهش داد.
عراقچی گفت این طرح همچنان روی میز است و تهران برای گفتوگو درباره نحوه اجرای شروط خود آمادگی دارد؛ حتی اگر لازم باشد زمانبندی آن تغییر کند. او تأکید کرد که تحقق خواستههای ایران، اصل مهم در این روند است.
چرا توافق اسلامآباد دیگر روی میز نیست؟
وزیر خارجه در توضیح روند مذاکرات گفت یادداشت تفاهم اسلامآباد که پیشتر مورد توافق و امضای رؤسای جمهور ایران و آمریکا قرار گرفته بود، پس از تحولات بعدی و نقض یکی از بندهای مهم آن از سوی آمریکا، دیگر موضوعیت اجرایی ندارد.
به گفته عراقچی، پس از مدتی هر دو طرف انگیزه ادامه مسیر بر اساس آن یادداشت تفاهم را از دست دادند. با این حال، تعهداتی که آمریکا در آن پذیرفته بود، همچنان از نظر ایران میتواند مبنایی برای هموار شدن مسیر توافق نهایی باشد.
او همچنین اعلام کرد تهران برای ورود جدی به مذاکرات، ابتدا خواهان اعلام صریح تمایل واشنگتن به توافق و انجام اقداماتی اعتمادساز است تا اطمینان حاصل شود که طرف آمریکایی این بار با جدیت وارد روند دیپلماسی شده است.
تصمیم درباره ذخایر هستهای چگونه گرفته میشود؟
عراقچی توضیح داد تصمیمگیری درباره موضوعات هستهای در یک روند چندمرحلهای انجام میشود. ابتدا کمیته مذاکرات شورای عالی درباره موضوعات تصمیمگیری میکند و سپس موارد برای تصویب به شورای عالی میرود تا مراحل قانونی و تصمیمگیری نهایی طی شود.
او در بخش دیگری از گفتوگو، بحث بازنگری در دکترین هستهای را موضوعی جدی و راهبردی دانست و گفت موافقان و مخالفان تغییر این دکترین، هر دو استدلالهای خود را دارند. با این حال، تأکید کرد که تا زمان انجام این گفتوگو، دکترین هستهای ایران تغییری نکرده و مواضع رسمی کشور همان مواضع پیشین است.