۸۹ سال انتظار برای خانه‌دار شدن در تهران!

اقتصاد ایرانی: مدت زمان لازم برای خانه‌دار شدن در تهران به ۸۹ سال و در کل کشور به ۴۹ سال رسیده است؛ این ارقام نشان‌دهنده فاصله زیاد دسترسی به مسکن در ایران نسبت به معیارهای جهانی است.

۸۹ سال انتظار برای خانه‌دار شدن در تهران!

در شرایط فعلی، مدت زمان مورد نیاز برای «خانه‌دار شدن» در تهران حدود ۶ برابر و در سطح کشور ۳ برابر بیشتر از میانگین جهانی است. آمارها نشان می‌دهند که یک خانوار شهری برای خرید خانه باید به طور متوسط ۴۹ سال و در تهران نزدیک به ۸۹ سال پس‌انداز کند.

نگاهی به شاخص‌های مسکن در ایران

براساس اطلاعات مرکز آمار، شاخص «دسترسی به مسکن» که مدت زمان لازم برای خرید یک واحد ۱۰۰ متری با کل درآمد سالانه خانوار را نشان می‌دهد، در سطح کشور به طور میانگین ۱۰ سال و در تهران حدود ۱۸ سال برآورد شده است. این در حالی است که معیار جهانی کمتر از ۱۵ سال محسوب می‌شود.

با وجود این، شاخص دیگری به نام «مدت زمان انتظار با توجه به پس‌انداز سالانه» تصویر دقیق‌تری از شرایط کنونی ارائه می‌دهد.

رشد پس‌انداز و تاثیر آن بر مدت انتظار

در سال ۱۴۰۳ نرخ پس‌انداز خانوارها افزایش یافته است. در سطح کشور این نرخ از ۱۸ درصد به ۲۱ درصد و در تهران از ۱۳ درصد به ۲۰ درصد رشد داشته است. بر اساس این داده‌ها، یک خانوار شهری برای خانه‌دار شدن به طور متوسط ۴۹ سال و در تهران حدود ۸۹ سال نیاز به پس‌انداز دارد.

بهبود نسبی در مدت انتظار

این ارقام نسبت به سال ۱۴۰۲ کاهش قابل توجهی نشان می‌دهند؛ چرا که در آن سال مدت انتظار در کشور ۵۹ سال و در تهران به ۱۵۲ سال (بیش از یک قرن و نیم) رسیده بود. در تهران این مدت زمان بیش از ۴۰ درصد کاهش یافت.

عوامل موثر بر کاهش مدت انتظار

دلایل این کاهش به سه عامل اصلی مرتبط است:

رشد قیمت مسکن در سال ۱۴۰۳ به دلیل تحولات منطقه‌ای و سیاسی کندتر شد و نرخ تورم مسکن از بیش از ۶۰ درصد به حدود ۱۵ درصد کاهش یافت.

افزایش درآمد خانوارها فراتر از تورم مسکن بود؛ متوسط رشد درآمدها در کشور ۳۳.۶ درصد و در تهران ۲۹ درصد گزارش شد.

بهبود نرخ پس‌انداز، که این بهبود بیشتر ناشی از رشد ارزش دارایی‌ها به‌ویژه املاک طبقات مرفه بوده و مستأجران بهره کمتری از آن بردند.

وضعیت بحرانی مسکن در ایران

با وجود این کاهش‌ها، شرایط همچنان بحرانی به نظر می‌رسد. مدت انتظار برای صاحب‌خانه شدن در تهران حدود ۶ برابر و در کل کشور ۳ برابر استاندارد متعارف جهانی است.

در حالی که شاخص طبیعی جهانی برای دسترسی به مسکن حدود ۱۵ سال و در بهترین حالت حتی ۵ سال یا کمتر است، خانوارهای تهرانی نزدیک به ۹۰ سال و خانوارهای شهری در کشور حدود ۵۰ سال باید در انتظار باشند تا صاحب‌خانه شوند.

افزایش شکاف «فقر مسکن»

این تفاوت‌های چشمگیر بیانگر شدت «فقر مسکن» در ایران است. گزارش‌ها نشان می‌دهند که نرخ فقر مستأجران در سال ۱۴۰۲ به ۴۰ درصد رسید که رکوردی در دو دهه اخیر محسوب می‌شود.

همچنین، شکاف طبقاتی در مالکیت مسکن طی ۱۶ سال اخیر افزایش یافته است؛ به‌طوری که تعداد خانوارهای صاحب‌خانه در دهک دهم دو برابر شد، اما در دهک اول تنها ۶۰ درصد رشد داشت. تمامی مستأجران دهک اول همچنان فقیر باقی مانده‌اند.

تاثیر جهش اجاره‌بها بر توان خرید

افزایش سرسام‌آور اجاره‌بها، بخش قابل توجهی از پس‌انداز سالانه خانوارها را از بین برده و دو روش اصلی برای خانه‌دار شدن یعنی پس‌انداز و دریافت تسهیلات بانکی تقریباً بی‌اثر شده‌اند.

وبگردی
    ارسال نظر