جزیره؛ توسعه وپدافندغیرعامل
دکترهادی شیرزاد / مدیرعامل شرکت توسعه وسرمایه گذاری قشم
دژ قشم، به عنوان نگین خلیج فارس و نقطه ثقل استراتژیک در تنگه هرمز، همواره نقشی بیبدیل در معادلات اقتصادی و امنیتی ایران ایفا کرده است. در شرایطی که منطقه خاورمیانه با تحولات پرشتاب و تهدیدات پیچیده امنیتی روبروست، نگاه به آینده و دوران پس از پایان جنگ، مستلزم بازنگری در مدلهای توسعهای مناطق حساس مرزی است.توسعه اقتصادی و زیرساختی در جزیره قشم نباید صرفاً بر محورهای سودآوری تجاری استوار باشد. با توجه به موقعیت جغرافیایی منحصربهفرد این جزیره و اشراف آن بر یکی از حیاتیترین آبراههای جهان، ضروری است که «پدافند غیرعامل» به ستون فقراتِ هرگونه طرح توسعهای در این منطقه تبدیل شود.
تجربه جنگهای اخیر در منطقه و جهان نشان داده است که آسیبپذیری زیرساختهای متمرکز در برابر تهدیدات نوین، میتواند ضربات جبرانناپذیری به شریانهای حیاتی یک کشور وارد کند. بر این اساس، رویکرد توسعه در قشم باید از مدلهای «توسعه فشرده و متمرکز» به سمت «پراکندگی هوشمند»، «مقاومسازی زیرساختها» و «تنوعبخشی به منابع و شریانهای حیاتی» تغییر جهت دهد.
پیادهسازی اصول پدافند غیرعامل در قشم، به معنای توقف توسعه نیست، بلکه به معنای «توسعه پایدار و ایمن» است. از طراحی شهرسازی جزیره گرفته تا ایجاد نیروگاهها، آبشیرینکنها و پایانههای بندری یاپتروشیمی ها همه و همه باید با رعایت ملاحظات امنیتی و پدافندی صورت گیرد تا در صورت بروز هرگونه تعرض احتمالی در آینده، تداوم فعالیتهای حیاتی جزیره تضمین شده و خسارات انسانی و مادی به حداقل ممکن برسد.
امنیت، زیربنای اصلی توسعه است. قشم به عنوان بخشی جداییناپذیر از خاک عزیز ایران، باید به الگویی از «جزیره هوشمندِ مقاوم» تبدیل شود که در برابر هر نوع تهدید خارجی، همچون دژی مستحکم از منافع ملی کشور محافظت کند. انتظار میرود دستگاههای اجرایی، نهادهای نظامی و متخصصان پدافند غیرعامل با همافزایی، نقشه راه جامع «قشمِ ایمن» را برای دوران پس از جنگ تدوین و اجرایی نمایند. پیشگیری، مقدم بر درمان است و هوشیاری امروز، ضامن اقتدار فردای ایران عزیز ماست.