زنگ خطر در بازار کالاهای اساسی برای مردم ایران

اقتصادایرانی:

با این حال، در روزهای اخیر، این دغدغه به بحرانی جدی تبدیل شده است. حذف ناگهانی ارز ترجیحی برای واردات نهاده‌های دامی، شوک بزرگی به بازار وارد کرد و قیمت‌ها را به طور چشمگیری افزایش داد. اما آنچه که وضعیت را پیچیده‌تر کرده، عدم شفافیت در قیمت‌گذاری و تفاوت فاحش قیمت‌ها در مناطق و فروشگاه‌های مختلف است.

چند نرخی شدن در بازار همواره برای مصرف کنندگان مشکل ساز بوده است و وقتی این چند نرخی بودن به اقلام کالاهای اساسی گره می خورد این مشکل دو چندان می شود. جالب اینجاست که همین گوشت قرمزی که چندین نرخ در دی ماه به خود دیده است در فروشگاه ها با صف های طویل خریداران روبرو شده است. خریدارانی که چاره ای به جز خرید نداشتند به این علت که عرضه گوشت در بازار شدیدا قطره چکانی بوده و مردم با یخچال های خالی از گوشت مواجه بودند.

 قیمت واقعی گوشت قرمز در بازار ایران ناپدید شد

بر اساس گزارش‌های میدانی و تماس‌های گسترده با شهروندان، قیمت گوشت قرمز در نقاط مختلف کشور، متغیر و غیرقابل پیش‌بینی است. در حالی که برخی فروشگاه‌ها، قیمت هر کیلوگرم گوشت گوساله را بین یک میلیون و ۲۲۰ هزار تومان تا یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و گوشت گوسفندی را بین یک میلیون و ۲۴۰ هزار تومان تا یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان عرضه می‌کنند، در برخی مناطق، این قیمت‌ها حتی از این ارقام نیز فراتر می‌رود.

یکی از مخاطبان گسترش نیوز با اشاره به تجربه خود در یک فروشگاه سطح شهر، گفت: “قیمت ران گوسفندی یک میلیون و ۷۹۸ هزار تومان، سردست گوسفندی یک میلیون و ۷۹۵ هزار تومان، گردن گوسفندی چرخ‌کرده یک میلیون و ۲۹۵ هزار تومان، ران و سردست گوساله یک میلیون و ۷۹۵ هزار تومان و راسته گوساله یک میلیون و ۸۳۵ هزار تومان بود. این قیمت‌ها اصلا قابل باور نیست!”

این تفاوت فاحش قیمت‌ها، نشان‌ دهنده عدم وجود یک نظام قیمت‌ گذاری واحد و شفاف در بازار است. به عبارت دیگر، هر فروشنده‌ای بر اساس شرایط خود، قیمت‌ گذاری می‌کند و این موضوع، باعث شده تا قیمت واقعی گوشت در بازار گم شود.

قیمت جدید گوشت در اپلیکیشن های آنلاین شاپ ها

قیمت گوشت در سایت دی جی کالا در محدوده هر کیلو بالای ۱ میلیون تومان تا ۱ میلیون و ۵۵۰ هزار تومان دیده می شود. مثلا هر کیلو گوشت مخلوط گوساله در وزن ۱ کیلوگرمی را به قیمت ۱ میلیون و ۵۵۰ هزار تومان عرضه می شود. هر ۱ کیلو گرم گوشت گردن گوسفندی به قیمت ۱ میلیون و ۳۷۰ هزار تومان به مردم عرضه می شود. همچنین گوشت سردست گوسفندی در حالت منجمد به ۱ میلیون و ۲۲۰ هزار تومان رسیده است. همچنین گوشت ران گوسفندی در هر کیلوگرم به قیمت ۱ میلیون و ۱۱۰ هزار تومان به مردم عرضه می شود.

قیمت گوشت در سایت ترب نیز در نرخ های دیگری دیده می شود. در جدیدترین به روز رسانی قیمت ها در آنلاین شاپ ترب هر کیلو گوشت بره گوسفندی در وزن ۱ کیلوگرمی به قیمت ۱ میلیون و ۴۵۰ هزار تومان عرضه می شود. گوشت مخلوط گوسفندی با استخوان نر در وزن ۱ و نیم کیلوگرمی به قیمت ۲ میلیون و ۶۷۳ هزار تومان عرضه می شود. همچنین گوشت گوسفندی نر در وزن ۱ کیلوگرمی به قیمت ۳ میلیون و ۶۸۰ هزار تومان به خریداران عرضه می شود.

قیمت گوشت در اپلیکشین سلام نیز با توجه به تصویر زیر در نرخ های مختلف دیده می شود. به عنوان مثال هر کیلو گوشت چرخ کرده گوسفندی به قیمت ۱ میلیون و ۵۰ هزار تومان مشاهده می شود. همچنین قیمت گوشت گوسفندی ممتاز در وزن ۱ کیلو گرمی به قیمت ۲ میلیون و ۶۰ هزار تومان دیده می شود. گوشت خورشتی گوسفندی نیز در وزن ۱ کیلوگرمی به قیمت ۱ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان عرضه می شود. اما در این آنلاین شاپ قیمت گوشت گوسفندی ماهیچه در وزن ۱ کیلوگرمی به قیمت ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان به متقاضیان عرضه می شود.

سبد کالابرگ فاجعه‌ ساز جدید در بازار گوشت قرمز

در حالی که انتظار می‌رفت سبد کالابرگ به عنوان یک راهکار حمایتی، به کاهش قیمت گوشت و دسترسی آسان‌تر مردم به این محصول اساسی کمک کند، اما در عمل، این سبد به عاملی برای افزایش قیمت‌ها و ایجاد نارضایتی تبدیل شده است.

بر اساس گزارش‌های متعدد، در ابتدای عرضه کالا برگ، بسیاری از اقلام مربوط به سبد کالابرگ، از جمله گوشت، در فروشگاه‌های زنجیره‌ای اصلا موجود نبود. و در مواردی که گوشت در سبد کالا عرضه می‌شد، قیمت آن به طور قابل توجهی بالاتر از قیمت گوشت آزاد بود.

یکی دیگر از مخاطبان گسترش نیوز با انتقاد از قیمت بالای گوشت در سبد کالا، گفت: “در یک فروشگاه، قیمت گوشت گوسفندی از طریق سبد کالا بالای ۲ میلیون تومان کیلویی نرخ داشت. این در حالی است که در فروشگاه‌های آزاد، قیمت گوشت گوسفندی حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است. پس سبد کالا چه سودی به ما می‌رساند؟”

این موضوع نشان می‌دهد که نظام توزیع سبد کالا با مشکلاتی جدی روبرو است و به جای کمک به مردم، باعث افزایش قیمت‌ها و ایجاد نارضایتی شده است.

نظر رئیس شورای تأمین دام کشور درباره وضعیت بازار گوشت کشور

منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، با تاکید بر چالش‌های ایجاد شده در بازار دام و گوشت پس از حذف ناگهانی ارز ترجیحی، اظهار داشت:  فضای بازار باز شده و ارتباط عرضه و تقاضا پررنگ‌تر شده است. زمانی که عرضه‌کنندگان نهاده، چه در داخل و چه در بخش وارداتی، افزایش پیدا کنند، رقابت شکل می‌گیرد و این رقابت منجر به تعدیل قیمت‌ها خواهد شد. مطالبه فعالان صنفی از ابتدا حذف تدریجی ارز ترجیحی بود، اما اجرای یک‌باره این سیاست، بدون فراهم شدن زیرساخت‌های لازم، می‌تواند به صنعت دام آسیب وارد کند.  آنچه اکنون در بازار مشاهده می‌شود، لزوماً قیمت واقعی گوشت نیست. در حال حاضر قیمت واقعی گوشت گم شده و نمی‌توان بر اساس نرخ‌های موجود قضاوت دقیقی داشت.

رئیس شورای تأمین دام کشوربا اشاره به تفاوت قیمت دام در کشورهای مختلف، افزود: دام در بازارهای جهانی با قیمت‌های متفاوتی عرضه می‌شود و این تنوع قیمتی، فرصتی برای تنظیم بازار داخلی و وارد کردن تولید داخل به فضای رقابت فراهم می‌کند. واردات دام زنده، به ویژه از طریق کشتارگاه‌های مرزی، می‌تواند نقش مؤثری در افزایش عرضه و کنترل قیمت‌ها داشته باشد.

پوریان همچنین به تاثیرات منفی حذف ارز ترجیحی بر تولیدکنندگان اشاره کرد و گفت: آزاد شدن ارز، هزینه‌های تولید را به‌شدت افزایش داده و دامداران کوچک و متوسط را در معرض آسیب‌پذیری بیشتری قرار داده است. در دوره‌های گذشته، حتی اگر برخی دامداران از نهاده یارانه‌ای برخوردار نمی‌شدند، قیمت نهاده در بازار آزاد قابل کنترل بود، اما اکنون این‌طور نیست. برای حفظ تولید و جلوگیری از ورشکستگی دامداران، لازم است بسته‌های حمایتی مشخصی ارائه شود. این بسته‌ها شامل تأمین نهاده مدت‌دار برای تولیدکنندگان، ایجاد سازوکار مناسب برای تأمین دام پایه پروار و توزیع آن در دامداری‌ها است. حذف ارز ترجیحی بدون شک اثرات منفی بر تولید دارد، اما با افزایش عرضه و اجرای سیاست‌های حمایتی مناسب، می‌توان امیدوار بود که بازار به سمت ثبات حرکت کند و قیمت واقعی گوشت در روزهای آینده مشخص شود.