جدیدترین قیمت برنج در بازار مهر ماه / 10 کیلویی به چند میلیون رسید ؟!

برنج خارجی دیگر صرفاً گزینه‌ای مکمل در سبد غذایی خانوارها نیست و در سال‌های اخیر به یکی از پایه‌های اصلی تأمین غذای خانواده‌های ایرانی تبدیل شده است. افزایش مداوم نرخ تورم و رشد قابل‌توجه قیمت برنج‌های داخلی، به‌ویژه ارقام مرغوب تولیدشده در شمال کشور، فاصله قیمتی میان محصولات داخلی و وارداتی را بیشتر کرده است؛ تغییری که مسیر انتخاب مصرف‌کنندگان را نیز دگرگون کرده است.

در شرایط فعلی، قیمت برنج خارجی نقش مهمی در تنظیم هزینه‌های خوراکی خانوارهای حقوق‌بگیر، متوسط و کم‌درآمد دارد. برای بسیاری از خانواده‌ها، خرید مستمر برنج ایرانی دیگر با توان مالی آنها سازگار نیست و برنج وارداتی به انتخابی ضروری برای کنترل هزینه‌های سبد غذایی تبدیل شده است.

همین تغییر در الگوی مصرف باعث شده تقاضا برای برنج خارجی در سراسر کشور، از کلان‌شهرها تا شهرهای کوچک و مناطق کارگری، همچنان پایدار بماند. در نتیجه، خرده‌فروشان و بنکداران نیز با گردش سریع‌تر سرمایه در بازار غلات وارداتی روبه‌رو هستند.

در بازار برنج خارجی ایران، هند و پاکستان دو تأمین‌کننده اصلی به شمار می‌روند و بخش عمده تقاضای مصرف‌کنندگان میان محصولات این دو کشور تقسیم شده است. برنج پاکستانی طی سال‌های گذشته با افزایش تقاضا مواجه بوده است؛ زیرا ویژگی‌های پخت، عطر و طعم آن برای بخشی از خریداران به برنج‌های سنتی ایران نزدیک‌تر است. به همین دلیل، برخی مصرف‌کنندگان حاضرند برای خرید کیسه‌های پاکستانی، مبلغ بیشتری نسبت به نمونه‌های هندی پرداخت کنند.

در مقابل، برنج هندی به دلیل دانه‌بلند بودن و افزایش حجم قابل‌توجه پس از پخت، انتخاب محبوب کیترینگ‌ها، تالارها، رستوران‌ها و مراکز خدماتی است. برای این گروه از خریداران، ظاهر غذا در کنار مدیریت هزینه‌های جاری اهمیت زیادی دارد.

با این حال، خریداران نسبت به تغییرات قیمت هر دو نوع برنج هندی و پاکستانی حساس هستند. حتی نوسان‌های محدود قیمت نیز می‌تواند بر مقدار خرید، نوع کیسه انتخابی و جابه‌جایی تقاضا میان برندهای مختلف اثر بگذارد.

نرخ نهایی برنج خارجی در مبادی عرضه تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل تجاری، ارزی و سیاست‌گذاری قرار دارد. تغییرات نرخ ارز و روند تخصیص اعتبارات گمرکی از مهم‌ترین عوامل افزایشی قیمت محسوب می‌شوند. هرگونه تأخیر در ترخیص محموله‌ها یا افزایش هزینه حمل دریایی و لجستیک نیز در نهایت به مراحل پایین‌تر زنجیره توزیع منتقل می‌شود.

از سوی دیگر، ممنوعیت‌های فصلی واردات که گاهی با هدف حمایت از تولیدکنندگان داخلی اعمال می‌شود، می‌تواند به بازار غلات شوک وارد کند. کاهش موقت عرضه، افت موجودی انبارها و افزایش رفتارهای احتیاطی یا احتکاری در سطح بنکداری، از پیامدهای احتمالی برهم خوردن جریان واردات است.

هر زمان میان نیاز مصرف‌کنندگان و حجم محموله‌های واردشده به گمرک تعادل ایجاد نشود، فشار افزایشی بر قیمت برنج خارجی بیشتر خواهد شد؛ موضوعی که مستقیماً قدرت خرید دهک‌های متوسط و آسیب‌پذیر را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

بررسی وضعیت بازار نشان می‌دهد وابستگی مصرف داخلی به واردات کالاهای پایه‌ای، از جمله برنج، به یک واقعیت پایدار در اقتصاد خانوار تبدیل شده است. بر اساس تازه‌ترین قیمت‌های اعلام‌شده، نرخ انواع برنج هندی و پاکستانی در بازار به شرح زیر است:

• هر کیسه ۱۰ کیلویی برنج پاکستانی سوپر باسماتی یال با قیمت ۳ میلیون و ۳۵۰ هزار تومان عرضه می‌شود.

• قیمت هر کیسه ۱۰ کیلویی برنج پاکستانی سوپر باسماتی علاءالدین به ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسیده است.

• برنج هندی دانه‌بلند ۱۱۲۱ تاکسی در بسته ۱۰ کیلویی، ۳ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان قیمت دارد.

• هر کیسه ۱۰ کیلویی برنج هندی دانه‌بلند ۱۱۲۱ خانوار نیز با قیمت ۲ میلیون و ۸۸۰ هزار تومان به فروش می‌رسد.