دستور ویژه رهبر انقلاب به قالیباف درباره چین چه بود؟
محمدباقر قالیباف با تشریح دستورهای رهبر انقلاب درباره روابط ایران و چین اعلام کرد که توسعه مناسبات با پکن باید از توافق‌های کلی فراتر برود و به همکاری‌های اجرایی و قابل ارزیابی برسد. او در یادداشتی، چهار محور اصلی این همکاری‌ها را شامل تحولات منطقه‌ای، نقش چین در پایان جنگ، تغییرات نظام بین‌الملل و گسترش مناسبات اقتصادی و فناوری برشمرد.
قالیباف جزئیات دستورهای رهبر انقلاب درباره چین را تشریح کرد
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و نماینده ویژه ایران در امور چین، در یادداشتی به مناسبت پنجاه‌وپنجمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک تهران و پکن، به تشریح رویکرد جمهوری اسلامی ایران برای توسعه مناسبات با چین پرداخت و از دستورهای مشخص رهبر انقلاب در این زمینه خبر داد.
قالیباف در این یادداشت که در روزنامه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آثار رهبر انقلاب با عنوان «صدای ایران» منتشر شده، نوشته است که موضوع روابط با چین در نخستین دیدار رسمی رئیس‌جمهور با رهبر انقلاب به‌عنوان یکی از اولویت‌های سیاست خارجی مطرح شده است. به گفته او، دستورهای ابلاغی درباره این موضوع صرفاً توصیه‌های کلی و دیپلماتیک نبوده و به‌صورت دقیق، مصداقی و محوربه‌محور به او منتقل شده است.
رئیس مجلس با اشاره به تأکید رهبر انقلاب بر توسعه رابطه‌ای متوازن با چین، تصریح کرده است که همکاری با قدرت‌های بزرگ نباید در سطح توافقات تشریفاتی و اسناد باقی بماند. از نگاه مطرح‌شده در این یادداشت، معیار ارزیابی مناسبات باید اجرای پروژه‌های مشخص، دستاوردهای عملی و تأثیر واقعی همکاری‌ها بر منافع کشور باشد.
چهار محور اصلی همکاری ایران و چین
قالیباف در ادامه، نقشه راه تعاملات تهران و پکن را در چهار محور توضیح داده است. نخستین محور به نقش چین در پایان دادن به جنگ و عبور از وضعیت «نه جنگ و نه صلح» مربوط می‌شود. او معتقد است تجربه پکن در مقابله با یک‌جانبه‌گرایی آمریکا و حمایت از همکاری میان کشورهای جنوب جهانی می‌تواند زمینه‌هایی برای همکاری بیشتر دو کشور فراهم کند.
محور دوم به تحولات امنیتی منطقه پس از جنگ اختصاص دارد. قالیباف با اشاره به تغییر شرایط منطقه، بر نقش کشورهای منطقه در تأمین امنیت تأکید کرده و جایگاه چین را در شکل‌گیری ترتیبات جدید منطقه‌ای و افزایش ثبات مهم دانسته است. به نوشته او، روابط پکن با ایران و کشورهای عربی می‌تواند در این روند مورد استفاده قرار گیرد.
سومین محور، تحولات نظام بین‌الملل و حرکت جهان به سمت ساختاری چندمرکزی است. قالیباف با اشاره به افزایش سهم آسیا و اقتصادهای نوظهور در مناسبات جهانی، استفاده از ظرفیت‌های سازمان همکاری شانگهای و گروه بریکس را برای گسترش همکاری‌ها و تقویت جایگاه بین‌المللی ایران مهم ارزیابی کرده است.
چهارمین محور نیز به توسعه همکاری‌های اقتصادی، فناوری و سرمایه‌گذاری اختصاص دارد. نماینده ویژه ایران در امور چین تأکید کرده است که مناسبات دو کشور باید از سطح روابط سیاسی و تجاری فراتر برود و زمینه‌هایی مانند تولید مشترک، انتقال فناوری، سرمایه‌گذاری و همکاری‌های بلندمدت توسعه‌ای را در بر بگیرد.
تأکید بر اجرای توافق ۲۵ ساله و هماهنگی دستگاه‌ها
قالیباف در بخش دیگری از یادداشت خود، برنامه جامع همکاری ۲۵ ساله ایران و چین را چارچوبی بلندمدت برای تنظیم روابط دو کشور دانسته، اما تأکید کرده است که اجرای آن به تعریف پروژه‌های مشخص، توافق‌های اجرایی، تأمین منابع مالی و تعیین مسئولیت دستگاه‌ها و بنگاه‌های مرتبط نیاز دارد.
او همچنین هماهنگی میان برنامه هفتم پیشرفت ایران و برنامه پانزدهم توسعه چین را یکی از مسیرهای شتاب‌بخش به مناسبات دو کشور معرفی کرده است.
به گفته قالیباف، دستگاه‌های دولتی، بخش خصوصی، نهادهای اقتصادی، دانشگاه‌ها و مراکز علمی و فناوری هر یک ظرفیت‌هایی برای همکاری با چین دارند؛ اما بهره‌برداری از این ظرفیت‌ها مستلزم هماهنگی و انسجام در سطح ملی است.
او مأموریت نماینده ویژه در امور چین را کمک به اولویت‌بندی، هماهنگی میان بخش‌های مختلف، تسریع تصمیم‌گیری و پیگیری موضوعات کلان عنوان کرده و گفته است این مسئولیت قرار نیست جایگزین دستگاه‌های اجرایی شود.
بر اساس این یادداشت، تشکیل ستادی برای سیاست‌گذاری، راهبری کلان، حل اختلافات و نظارت بر اجرای توافق‌ها از جمله سازوکارهای مورد نظر برای پیگیری منسجم‌تر روابط است.
قالیباف در پایان تأکید کرده است که توسعه روابط تهران و پکن زمانی به نتیجه ملموس می‌رسد که هر توافق، مسیر اجرایی روشن، مسئول مشخص، منابع مالی معین و امکان ارزیابی میزان پیشرفت داشته باشد.
