پشت پرده طرح جدید آمریکا و اسرائیل فاش شد؟
انتشار گزارش‌هایی درباره طرح احتمالی آمریکا و اسرائیل برای حمله دوباره به ایران، گمانه‌زنی‌ها درباره آینده تنش‌های منطقه‌ای را افزایش داده است. در حالی که از یک عملیات نظامی کوتاه‌مدت سخن گفته می‌شود، تحلیلگران نسبت به پیامدهای این سناریو و احتمال گسترش درگیری به زیرساخت‌های حیاتی و بازار انرژی هشدار می‌دهند.
پشت‌پرده ادعای جنگ سه‌روزه آمریکا و اسرائیل علیه ایران؛ سناریوی جدید ترامپ چیست؟
انتشار گزارش‌هایی درباره طرح احتمالی آمریکا و اسرائیل برای حمله دوباره به ایران، گمانه‌زنی‌ها درباره آینده تنش‌های منطقه‌ای را افزایش داده است. در حالی که از یک عملیات نظامی کوتاه‌مدت سخن گفته می‌شود، تحلیلگران نسبت به پیامدهای این سناریو و احتمال گسترش درگیری به زیرساخت‌های حیاتی و بازار انرژی هشدار می‌دهند.
گزارش تازه نیویورک‌تایمز درباره برنامه‌ریزی احتمالی آمریکا و اسرائیل برای ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران، بار دیگر موضوع جنگ در خاورمیانه را به یکی از محورهای مهم تحلیل‌های سیاسی و امنیتی تبدیل کرده است. بر اساس ادعای این روزنامه، واشنگتن و تل‌آویو در حال بررسی گزینه‌هایی هستند که ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا اجرایی شوند.
در این گزارش، احتمال هدف قرار گرفتن تأسیسات هسته‌ای، زیرساخت‌های انرژی و توان موشکی و پهپادی ایران مطرح شده است. برخی برنامه‌ریزان نظامی آمریکایی امیدوارند با اجرای عملیاتی فشرده در مدت سه روز، فشار بر تهران را افزایش دهند و زمینه تغییر مواضع ایران در مذاکرات را فراهم کنند.
با این حال، کارشناسان درباره امکان محدود ماندن چنین عملیاتی به سه روز تردید دارند و معتقدند واکنش ایران و پیامدهای منطقه‌ای حملات می‌تواند محاسبات اولیه را تغییر دهد.
پشت‌پرده طرح حمله سه‌روزه آمریکا به ایران
بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز که به نقل از مقام‌های آمریکایی منتشر شده، واشنگتن و اسرائیل در حال تدوین برنامه‌هایی برای احتمال آغاز دور جدید حملات علیه ایران هستند.
در این سناریو، هدف احتمالی تنها تأسیسات نظامی نیست و زیرساخت‌های اقتصادی و انرژی نیز ممکن است در فهرست اهداف قرار داشته باشند.
برخی طراحان نظامی آمریکا بر این باورند که یک عملیات کوتاه و متمرکز می‌تواند هزینه‌های قابل‌توجهی به ایران تحمیل کند و موقعیت واشنگتن را در مذاکرات تقویت کند.
با وجود این، هنوز مشخص نیست چنین طرحی به تصمیم قطعی برای اجرای عملیات منجر شده باشد. همچنین درباره امکان کنترل مدت و دامنه درگیری اختلاف‌نظر وجود دارد.
تحلیل کارشناس مسائل بین‌الملل از احتمال جنگ ایران و آمریکا
رحمن قهرمانپور، کارشناس مسائل بین‌الملل، در گفت‌وگویی که دنیای اقتصاد منتشر کرده، سناریوی حمله سه‌روزه را در چارچوب سیاست فشار تدریجی آمریکا علیه ایران بررسی کرده است.
به اعتقاد او، ارزیابی‌های اخیر نشان می‌دهد واشنگتن برخلاف تصور اولیه درباره دستیابی سریع به اهداف خود، ممکن است برای یک دوره طولانی‌تر از تقابل با ایران آماده شود.
قهرمانپور معتقد است اقدامات احتمالی نظامی را نباید مستقل از تحریم‌های اقتصادی، فشارهای سیاسی و تلاش برای محدود کردن توان ایران ارزیابی کرد.
از نگاه این کارشناس، آمریکا ممکن است در یک بازه زمانی حدود هشت تا دوازده ماه، مجموعه‌ای از اقدامات سیاسی، اقتصادی و نظامی را دنبال کند تا فشار بر تهران افزایش یابد و زمینه دستیابی به توافقی مطابق خواسته‌های واشنگتن فراهم شود.
در چنین چارچوبی، عملیات نظامی محدود می‌تواند یکی از ابزارهای فشار باشد، نه لزوماً آغاز یک جنگ تمام‌عیار.
جنگ احتمالی ایران و آمریکا چند روز طول می‌کشد؟
یکی از پرسش‌های اصلی درباره سناریوی مطرح‌شده، امکان پایان یافتن درگیری در مدت سه روز است.
قهرمانپور با تردید نسبت به این فرضیه توضیح می‌دهد که واکنش ایران می‌تواند برنامه‌ریزی اولیه آمریکا را تحت تأثیر قرار دهد.
به گفته او، دولت ترامپ ظاهراً تلاش کرده از طریق واسطه‌ها این پیام را منتقل کند که حمله احتمالی محدود خواهد بود و انتظار می‌رود پاسخ ایران نیز در همان سطح باقی بماند.
با این حال، مقام‌های ایرانی هشدار داده‌اند که در صورت وقوع حمله جدید، تهران خود را ملزم به محدود نگه داشتن دامنه پاسخ نخواهد دانست.
این کارشناس احتمال می‌دهد درگیری جدید، در صورت وقوع، نه لزوماً به سه روز محدود بماند و نه الزاماً ابعادی مشابه جنگ ۴۰روزه گذشته پیدا کند.
او سناریویی میان جنگ ۱۲روزه و جنگ ۴۰روزه را مطرح می‌کند، اما تأکید دارد که مدت و گستره هر درگیری احتمالی به تصمیم‌های دو طرف و تحولات میدانی وابسته است.
هشدار ایران درباره حمله به زیرساخت‌های منطقه
یکی دیگر از موضوعات مهم در ارزیابی جنگ احتمالی، واکنش تهران به حملات نظامی جدید است.
بر اساس گزارش منتشرشده، مقام‌های ایرانی هشدار داده‌اند که پاسخ به حمله احتمالی ممکن است فراتر از اهداف نظامی باشد و زیرساخت‌های مهم منطقه را نیز دربر بگیرد.
در میان اهداف احتمالی مورد اشاره، تأسیسات نفتی، مراکز داده و کابل‌های ارتباطی زیردریایی قرار دارند.
چنین سناریویی می‌تواند پیامدهایی فراتر از تقابل مستقیم ایران و آمریکا داشته باشد و بر فعالیت‌های اقتصادی و ارتباطی کشورهای منطقه نیز تأثیر بگذارد.
با این حال، طرح این هشدارها به معنای قطعی بودن وقوع حملات نیست و دامنه هرگونه واکنش احتمالی به شرایط درگیری بستگی خواهد داشت.
تأثیر جنگ احتمالی ایران و آمریکا بر قیمت نفت و نفتکش‌ها
بازار جهانی نفت از بخش‌هایی است که در صورت تشدید تنش‌های نظامی در خاورمیانه می‌تواند با پیامدهای مهمی روبه‌رو شود.
شورای روابط خارجی آمریکا و واشنگتن‌پست با اشاره به دشواری تبدیل فشار نظامی به دستاورد سیاسی پایدار، نسبت به پیامدهای گسترش درگیری هشدار داده‌اند.
در صورتی که حملات به نفتکش‌ها یا زیرساخت‌های انرژی منطقه افزایش پیدا کند، احتمال اختلال در عرضه و حمل‌ونقل نفت وجود خواهد داشت.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که تأسیسات تولید انرژی و مسیرهای انتقال نفت نیز در معرض خطر قرار بگیرند.
گسترش ناامنی در این بخش‌ها می‌تواند نگرانی فعالان بازار انرژی را افزایش دهد و بر انتظارات قیمتی تأثیر بگذارد.
با وجود این، میزان تأثیر احتمالی بر قیمت جهانی نفت به شدت حملات، مدت اختلال و واکنش بازار بستگی خواهد داشت.
آیا آمریکا و ایران به دنبال جنگی گسترده هستند؟
قهرمانپور در ارزیابی احتمال گسترش درگیری معتقد است با وجود تهدیدهای متقابل، هر دو طرف با محدودیت‌ها و ملاحظاتی روبه‌رو هستند.
از دیدگاه او، ایران تمایلی به نابودی زیرساخت‌های خود ندارد و آمریکا نیز نمی‌تواند پیامدهای حملات گسترده به زیرساخت‌های منطقه‌ای را نادیده بگیرد.
به همین دلیل، احتمال دارد حتی در صورت وقوع درگیری جدید، دو طرف تلاش کنند از تبدیل آن به جنگی نامحدود جلوگیری کنند.
او همچنین یادآور می‌شود که تجربه درگیری‌های گذشته و دستیابی به آتش‌بس نشان داده است افزایش تهدیدهای نظامی الزاماً به معنای گسترش بی‌پایان جنگ نیست.
البته این ارزیابی به معنای تضمین کنترل تنش‌ها نیست و تصمیم‌های سیاسی و نظامی در جریان بحران می‌تواند شرایط را تغییر دهد.
راهبرد ترامپ در برابر ایران؛ فشار نظامی یا توافق سیاسی؟
به اعتقاد قهرمانپور، یکی از عوامل تعیین‌کننده آینده روابط ایران و آمریکا، اهداف نهایی دولت ترامپ از ادامه فشارهاست.
او احتمال می‌دهد واشنگتن در پی افزایش فشار اقتصادی و نظامی با هدف دستیابی به توافقی باشد که منافع موردنظر آمریکا را تأمین کند.
این کارشناس در توضیح رویکرد احتمالی ترامپ، به الگویی مشابه سیاست‌های مطرح‌شده درباره ونزوئلا اشاره می‌کند؛ الگویی که در آن فشارهای اقتصادی و سیاسی با اهداف مذاکراتی پیوند می‌خورند.
بر این اساس، آینده تنش‌ها تا حد زیادی به میزان انعطاف دو طرف در مذاکرات و امکان دستیابی به تفاهم بستگی خواهد داشت.
اگر اختلافات اساسی کاهش یابد، احتمال فروکش کردن تنش‌ها وجود دارد. در مقابل، ادامه مطالبات حداکثری و نبود توافق می‌تواند خطر تکرار درگیری‌های محدود را حفظ کند.
آینده تنش‌های ایران و آمریکا به کدام سمت می‌رود؟
گزارش‌های منتشرشده درباره احتمال حمله سه‌روزه آمریکا و اسرائیل به ایران، هنوز در سطح ادعاهای رسانه‌ای و ارزیابی سناریوهای نظامی قرار دارند و نباید آن‌ها را به معنای قطعی بودن جنگ دانست.
با این حال، تحلیل‌های مطرح‌شده نشان می‌دهد مسئله اصلی تنها احتمال آغاز عملیات نیست، بلکه چگونگی واکنش طرفین و امکان جلوگیری از گسترش درگیری نیز اهمیت دارد.
در شرایطی که زیرساخت‌های انرژی، نفتکش‌ها و مسیرهای ارتباطی منطقه ممکن است از تشدید تنش‌ها تأثیر بپذیرند، پیامدهای یک درگیری احتمالی می‌تواند از حوزه نظامی فراتر رود.
در نهایت، مسیر آینده به تصمیم‌های تهران و واشنگتن، تحولات دیپلماتیک و میزان موفقیت تلاش‌ها برای مدیریت اختلافات بستگی خواهد داشت.
منبع: فرارو به نقل از دنیای اقتصا
