وام ازدواج نقدی حذف شد؛ زوجهای ایرانی در بنبست!
اقتصادایرانی: با صف سنگین وام ازدواج و فرزندآوری، بانک مرکزی از طرح جدید «کارت رفاهی جهیزیه» مبتنی بر وام کالایی خبر داد؛ آیا این طرح گره از مشکلات مالی جوانان باز میکند یا تنها به صف طولانی تسهیلات اضافه خواهد کرد؟
در شرایطی که تعداد قابل توجهی از متقاضیان همچنان در انتظار دریافت وام ازدواج هستند و رقم قابل توجهی نیز متقاضی وام فرزندآوری میباشند، بانک مرکزی اعلام کرده است که طرح «کارت رفاهی متصل به اوراق گام» برای خرید جهیزیه تا پایان آبان ماه اجرا خواهد شد. این طرح بهعنوان راهکاری برای کاهش صف یکمیلیونی درخواستکنندگان تسهیلات ازدواج معرفی شده است.
طبق قانون بودجه سال آینده، سقف وام ازدواج برای هر فرد ۳۰۰ میلیون تومان تعیین شده است. اما اگر داماد زیر ۲۵ سال و عروس زیر ۲۳ سال باشند، این رقم برای هر نفر به ۳۵۰ میلیون تومان افزایش مییابد و مجموعاً به ۷۰۰ میلیون تومان برای هر زوج میرسد.
چالشهای اخیر در پرداخت وامهای ازدواج
در ماههای اخیر، افزایش درخواستها و کندی در پرداخت وام ازدواج به یکی از مسائل اساسی سیستم بانکی تبدیل شده است. گزارشهای منتشر شده نشان میدهد که بیش از ۵۰۰ هزار نفر بهمنظور دریافت وام ازدواج در صف انتظار قرار دارند. زمانی که متقاضیان وام فرزندآوری نیز به این رقم اضافه شوند، تعداد افراد در صف از مرز یک میلیون نفر عبور میکند.
در چنین شرایطی، مسئولین اقتصادی کشور از تغییر سیاستهای وامدهی به سمت تسهیلات کالایی خبر دادهاند. رئیس بانک مرکزی و وزیر اقتصاد تأکید کردهاند که دولت برنامه دارد به جای پرداخت نقدی وام، کارتهای اعتباری جهت خرید کالاهای ضروری برای جهیزیه به زوجها ارائه دهد. این کارتها تنها در فروشگاههای مجاز قابل استفاده خواهند بود.
بانک مرکزی اعلام کرده که طرح «کارت رفاهی متصل به اوراق گام» در حال آمادهسازی است. هدف این طرح، فراهم کردن امکان تامین منابع مالی توسط بانکها به وسیله اوراق گام جهت صدور کارتهای اعتباری است. در این مدل، زوجهای مشمول میتوانند بدون انتظار طولانی جهت دریافت نقدی وام، کالاهای مورد نیاز جهیزیه خود را از طریق اقساط خریداری کنند.
اهداف تغییر مدل وام ازدواج به سیستم کالایی
بر اساس نظرات کارشناسان، تغییر سیستم پرداخت وام ازدواج به سیستم کالایی سه هدف اصلی را دنبال میکند:
۱. کاهش فشار نقدینگی بر بانکها و کوتاهتر شدن صف انتظار متقاضیان،
۲. هدایت منابع مالی قرضالحسنه به نیازهای واقعی ازدواج ،
۳. جلوگیری از استفاده منابع وام در خرید کالاها یا خدمات غیرمرتبط.
یکی از کارشناسان بانکی در گفتگویی با خبرگزاری تسنیم اینطور توضیح میدهد: در بسیاری از موارد، وام ازدواج پس از دریافت بهدلایل گوناگون صرف نیازهای غیرمرتبط میشود. اما در صورت اجرای این طرح جدید، از یک سو هدف اصلی وام حفظ شده و از سوی دیگر، هزینه بخشی از جهیزیه زوجها از طریق حمایت از تولیدکنندگان داخلی تأمین خواهد شد. این موضوع میتواند باعث رشد و توسعه بازار لوازم خانگی ایرانی شود.
چالشهای احتمالی در اجرای طرح کارتهای اعتباری
با این حال، کارشناسان نسبت به برخی مشکلات اجرای این طرح هشدار میدهند. یکی از مواردی که ممکن است به چالش تبدیل شود، قیمتگذاری کالاها در فروشگاههای مرتبط و اطمینان از واقعی بودن تخفیفات ارائه شده است. برخی افراد معتقدند که اگر نظارت کافی و شفافیت در رقابت میان فروشگاهها ایجاد نشود، این طرح ممکن است به جای حل مشکلات، چالشهای تازهای از جمله تبدیل شدن به وامی غیر اقتصادی را ایجاد کند.
طرح کارت رفاهی جهیزیه ممکن است حرکتی مهم در راستای تغییر نحوه ارائه تسهیلات ازدواج باشد و ممکن است به زوجهای جوان کمک زیادی کند.
اما سؤال اساسی باقی است: آیا این طرح توان کاهش صف پرازدحام متقاضیان وام ازدواج و فرزندآوری را دارد؟ یا این تغییر نیز مثل مدلهای سنتی پرداخت وام با مشکلات و تأخیرهای مشابه همراه خواهد بود؟