حقوق از گرانی جلو زد؛ مردم این کشورها بیشتر میتوانند خرید کنند
بررسی وضعیت دستمزد و قیمت مواد غذایی در ۲۶ کشور اروپایی نشان میدهد در بیشتر کشورها، رشد حداقل دستمزد طی پنج سال گذشته از افزایش قیمت مواد غذایی جلو زده است. صربستان و مونتهنگرو با رشد ۳۷ درصدی قدرت خرید در صدر قرار گرفتند، اما در مالت، اسپانیا و فرانسه قدرت خرید دارندگان حداقل دستمزد کاهش یافت.
افزایش قیمت مواد غذایی در اروپا طی پنج سال گذشته فشار قابلتوجهی به هزینه زندگی خانوارها وارد کرده، اما در بیشتر کشورهای بررسیشده، رشد حداقل دستمزد توانسته از گرانی مواد غذایی جلو بزند. بررسی ۲۶ کشور اروپایی نشان میدهد قدرت خرید دارندگان حداقل دستمزد در اغلب کشورها نسبت به پنج سال قبل افزایش یافته است.
بر اساس دادههای یورواستات، قیمت مواد غذایی و نوشیدنیهای غیرالکلی در اتحادیه اروپا از اوت ۲۰۲۱ تا اوت ۲۰۲۶، ۳۴ درصد افزایش یافته است. در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا، مجارستان با رشد ۵۷ درصدی بیشترین افزایش قیمت را ثبت کرد و پس از آن بلغارستان با ۵۴ درصد و رومانی با ۵۳ درصد قرار گرفتند. قبرس نیز با افزایش ۲۱ درصدی کمترین رشد قیمت را در اتحادیه اروپا داشت.
در مجموعه گستردهتر ۳۵ کشور اروپایی ، سوئیس با تنها ۵ درصد افزایش قیمت مواد غذایی، کمترین رشد را تجربه کرد. در نقطه مقابل، ترکیه شرایطی کاملاً متفاوت داشت و قیمت مواد غذایی و نوشیدنیهای غیرالکلی در این کشور طی همین دوره ۷۵۲ درصد افزایش یافت.
حقوق در کدام کشورها بیشتر بالا رفت؟
در همین بازه زمانی، حداقل دستمزد نیز در بسیاری از کشورهای اروپایی افزایش یافت. مجارستان با رشد ۹۳ درصدی حداقل دستمزد، بالاترین افزایش را در اتحادیه اروپا ثبت کرد.
حداقل دستمزد در آلمان ۴۶ درصد ، در اسپانیا ۲۹ درصد و در فرانسه ۲۰ درصد افزایش یافت. این تغییرات بر اساس ارز محلی هر کشور محاسبه شدهاند.
در میان تمام کشورهای مورد بررسی، ترکیه با افزایش ۸۲۳ درصدی حداقل دستمزد در پنج سال، بالاترین رشد را داشت. حداقل دستمزد در صربستان نیز ۱۰۳ درصد و در مونتهنگرو ۱۰۲ درصد افزایش پیدا کرد.
کدام کشورها قدرت خرید بیشتری پیدا کردند؟
مقایسه میزان مواد غذایی قابل خرید با حداقل دستمزد نشان میدهد صربستان و مونتهنگرو بهترین عملکرد را داشتهاند. قدرت خرید مواد غذایی دارندگان حداقل دستمزد در هر دو کشور ۳۷ درصد افزایش یافته است.
به بیان ساده، کارگری که در اوت ۲۰۲۱ با حداقل دستمزد خود امکان خرید ۱۰۰ سبد کالا را داشت، در اوت ۲۰۲۶ قادر به خرید ۱۳۷ سبد بوده است.
کرواسی، آلبانی، رومانی، مجارستان، بلغارستان و لیتوانی نیز افزایش قدرت خریدی بیش از ۲۰ درصد را تجربه کردند.
قدرت خرید مواد غذایی در ایرلند ۱۰ درصد ، آلمان ۹ درصد ، یونان ۷ درصد ، بلژیک و هلند هر کدام ۶ درصد و پرتغال ۳ درصد افزایش یافته است.
قدرت خرید در این سه کشور کاهش یافت
با وجود افزایش دستمزدها، وضعیت در همه کشورهای اروپایی یکسان نبوده است. از میان ۲۶ کشور مورد مقایسه، دارندگان حداقل دستمزد در سه کشور قدرت خرید کمتری برای مواد غذایی پیدا کردهاند.
مالت با کاهش ۶ درصدی بیشترین افت قدرت خرید را ثبت کرد. کارگری که در اوت ۲۰۲۱ توانایی خرید ۱۰۰ سبد مواد غذایی را داشت، در اوت ۲۰۲۶ تنها میتوانست ۹۴ سبد خریداری کند.
پس از مالت، اسپانیا با افت ۵ درصدی و فرانسه با کاهش ۴ درصدی قدرت خرید مواد غذایی روبهرو شدند.
قیمت مواد غذایی در اقتصادهای بزرگ اروپا چقدر بالا رفت؟
در میان بزرگترین اقتصادهای اتحادیه اروپا، قیمت مواد غذایی از اوت ۲۰۲۱ تا اوت ۲۰۲۶ در فرانسه ۲۵ درصد ، ایتالیا ۳۰ درصد ، آلمان ۳۴ درصد و اسپانیا ۳۵ درصد افزایش یافت.
بخشی از فشار بر قیمت مواد غذایی پیش از جنگ روسیه و اوکراین آغاز شده بود، اما افزایش هزینه انرژی، کود و حملونقل و اختلال در بازارهای کشاورزی پس از فوریه ۲۰۲۲ نیز به رشد هزینهها دامن زد.
البته این مقایسه تنها قدرت خرید مواد غذایی با حداقل دستمزد ناخالص ماهانه را بررسی میکند و هزینههایی مانند مالیات، اجاره مسکن و سایر مخارج زندگی را در نظر نمیگیرد. بنابراین افزایش قدرت خرید مواد غذایی لزوماً به معنای بهبود یکسان قدرت خرید کلی خانوارها نیست.