افزایش یارانه بدون مهار تورم چه فایده‌ای دارد؟
در حالی که افزایش حمایت‌های معیشتی و اعتبار کالابرگ در دستور کار دولت قرار گرفته، این پرسش جدی‌تر شده است که آیا پرداخت یارانه بیشتر می‌تواند فشار گرانی را جبران کند یا بدون مهار تورم، اثر این حمایت‌ها به‌سرعت از بین می‌رود؟
موضوع افزایش یارانه و تقویت کالابرگ در هفته‌های اخیر به یکی از محورهای بحث اقتصادی تبدیل شده است. دولت از برنامه‌هایی برای افزایش حمایت از خانوارهای کم‌درآمد خبر داده، اما هم‌زمان کارشناسان و منتقدان سیاست‌های حمایتی بر این نکته تأکید می‌کنند که پرداخت کمک نقدی یا اعتباری، بدون کنترل رشد قیمت‌ها، نمی‌تواند به‌تنهایی قدرت خرید مردم را حفظ کند.
چرا مهار تورم باید در اولویت باشد؟
افزایش یارانه در کوتاه‌مدت می‌تواند بخشی از هزینه‌های خانوار را جبران کند، اما اگر قیمت کالاها و خدمات با سرعت بیشتری افزایش یابد، ارزش واقعی این حمایت کاهش پیدا می‌کند.
به همین دلیل، سیاست حمایتی زمانی اثرگذاری پایدارتری خواهد داشت که در کنار پرداخت یارانه، برنامه‌ای برای کنترل تورم، ثبات بازار ارز، کاهش کسری بودجه و مهار رشد نقدینگی اجرا شود.
در غیر این صورت، ممکن است افزایش مبلغ یارانه تنها برای مدتی کوتاه بخشی از فشار هزینه‌ها را کاهش دهد و با موج بعدی افزایش قیمت‌ها، اثر آن کم‌رنگ شود.
برنامه دولت برای افزایش حمایت معیشتی چیست؟
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در روزهای اخیر از تلاش دولت برای کنترل روند تورم و افزایش حمایت از خانوارها خبر داده است. او تأکید کرده که تورم ریشه در شرایط کلان اقتصادی دارد و نمی‌توان آن را تنها با اقدامات کوتاه‌مدت مهار کرد.
همچنین در گزارش‌های منتشرشده از نشست‌های اقتصادی دولت، از افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ برای اقشار نیازمند در مرحله نخست سخن گفته شده است. بر اساس این گزارش‌ها، تقویت حمایت از خانوارهای آسیب‌پذیر و بازنگری در فهرست مشمولان یارانه نیز در دستور کار قرار دارد.
افزایش یارانه برای همه خانوارها خواهد بود؟
بر اساس توضیحات منتشرشده از سوی سخنگوی دولت، سیاست حمایتی جدید قرار است با توجه بیشتر به وضعیت خانوارهای نیازمند اجرا شود. در این چارچوب، بازنگری در فهرست مشمولان و هدایت منابع به سمت گروه‌های آسیب‌پذیر مطرح شده است.
با این حال، افزایش ۵۰۰ هزار تومانی کالابرگ برای اقشار نیازمند را نباید با افزایش عمومی یارانه نقدی همه خانوارها یکسان دانست. جزئیات نهایی درباره گروه‌های مشمول، زمان اجرای کامل و نحوه پرداخت باید از طریق اطلاعیه‌های رسمی دولت اعلام شود.
آیا افزایش کالابرگ می‌تواند فشار تورمی را جبران کند؟
افزایش اعتبار کالابرگ می‌تواند بخشی از هزینه خرید کالاهای اساسی را پوشش دهد، اما میزان اثرگذاری آن به تغییر قیمت مواد غذایی و سایر هزینه‌های زندگی وابسته است.
برای نمونه، گزارش‌هایی که در روزهای اخیر درباره رشد هزینه سبد خوراکی خانوار منتشر شده، نشان می‌دهد افزایش اعتبار حمایتی لزوماً به معنای جبران کامل افزایش قیمت‌ها نیست. بنابراین، ارزیابی موفقیت این سیاست باید بر اساس میزان بهبود واقعی قدرت خرید خانوارها انجام شود، نه صرفاً رقم اسمی یارانه.
مهار تورم و حمایت معیشتی؛ دو مسیر مکمل
سیاست‌گذاری اقتصادی با انتخاب میان مهار تورم و حمایت از خانوارها به‌تنهایی پیش نمی‌رود. خانوارهای کم‌درآمد در شرایط افزایش قیمت‌ها به حمایت فوری نیاز دارند، اما تداوم این حمایت‌ها نیز بدون ثبات اقتصادی دشوار خواهد بود.
از این رو، افزایش هدفمند یارانه و کالابرگ می‌تواند در کنار سیاست‌های پایدار کنترل تورم دنبال شود؛ سیاست‌هایی که کاهش کسری بودجه، مدیریت نقدینگی، ثبات بازار ارز و تقویت تولید را در بر می‌گیرد.
در نهایت، معیار اصلی موفقیت هر تصمیم حمایتی آن است که خانوارها بتوانند با درآمد و اعتبار دریافتی خود، کالاها و خدمات بیشتری تهیه کنند؛ موضوعی که تنها با افزایش رقم یارانه تضمین نمی‌شود.
