محدودیت جدید برای دسته‌چک‌های کاغذی / اولین مرحله از مهر آغاز می‌شود

اقتصادایرانی:

بانک مرکزی با ابلاغ « نقشه راه توسعه چک الکترونیکی »، برنامه‌ای مرحله‌ای برای کاهش صدور چک‌های کاغذی و گسترش استفاده از چک دیجیتال در شبکه بانکی کشور تعیین کرد. بر اساس این برنامه، بانک‌ها از مهر ۱۴۰۵ موظف‌اند سهم چک‌های الکترونیکی را افزایش دهند و صدور دسته‌چک‌های کاغذی را به‌تدریج محدود کنند.

این تصمیم در راستای اجرای تکالیف قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت کشور اتخاذ شده است؛ قانونی که صدور چک‌های کاغذی را از ابتدای سال سوم برنامه ممنوع اعلام کرده است.

آغاز اجرای نقشه راه چک الکترونیکی از مهر ۱۴۰۵

طبق اعلام بانک مرکزی، نقشه راه توسعه چک الکترونیکی طی نامه شماره ۶۵۳۸۱/۰۵ مورخ ۲۵ خرداد ۱۴۰۵ به شبکه بانکی ابلاغ شده است. همچنین بر اساس مصوبه هفدهمین جلسه هیئت عامل بانک مرکزی در تاریخ ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ و ابلاغیه شماره ۱۵۸۷۹۶/۰۵ مورخ ۲۹ شهریور ۱۴۰۵، اجرای این برنامه از ابتدای مهر ۱۴۰۵ آغاز می‌شود.

در فاز نخست، بانک‌ها باید از ابتدای مهر تا پایان آذر ۱۴۰۵، نسبت تعداد دسته‌چک‌های الکترونیکی صادرشده به مجموع دسته‌چک‌های کاغذی و الکترونیکی صادرشده در هر بانک را به ۲۵ درصد برسانند.

همچنین در همین بازه، نسبت تعداد چک‌های الکترونیکی واگذارشده از درگاه‌های غیرحضوری به کل چک‌های الکترونیکی واگذارشده در سامانه چکاوک، اعم از واگذاری حضوری و غیرحضوری، باید به ۲۵ درصد برسد.

سهم چک دیجیتال در چهار مرحله افزایش می‌یابد

برنامه بانک مرکزی برای توسعه چک الکترونیکی در چهار فاز زمانی اجرا خواهد شد. سهم تعیین‌شده برای چک‌های دیجیتال در هر مرحله به شرح زیر است:

• فاز اول: از ابتدای مهر تا پایان آذر ۱۴۰۵؛ سهم هدف ۲۵ درصد

• فاز دوم: از ابتدای دی تا پایان اسفند ۱۴۰۵؛ سهم هدف ۴۰ درصد

• فاز سوم: از ابتدای فروردین تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۶؛ سهم هدف ۶۰ درصد

• فاز چهارم: از ابتدای خرداد تا پایان تیر ۱۴۰۶؛ سهم هدف ۸۰ درصد

این نسبت‌ها هم برای سهم دسته‌چک‌های الکترونیکی از کل دسته‌چک‌های صادرشده در هر بانک و هم برای سهم چک‌های الکترونیکی واگذارشده از مسیرهای غیرحضوری در سامانه چکاوک تعیین شده است.

تعداد برگ دسته‌چک کاغذی کاهش پیدا می‌کند

بانک مرکزی علاوه بر تعیین سهم چک دیجیتال، برای کاهش تعداد برگ دسته‌چک‌های کاغذی مشتریان حقیقی نیز سقف‌های مرحله‌ای در نظر گرفته است. بر این اساس، شبکه بانکی باید دسته‌چک‌های کاغذی را در بازه‌های زمانی مشخص، حداکثر به تعداد زیر صادر کند:

• از ابتدای مهر تا پایان آذر ۱۴۰۵: حداکثر ۱۰۰ برگ

• از ابتدای دی تا پایان اسفند ۱۴۰۵: حداکثر ۵۰ برگ

• از ابتدای فروردین تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۶: حداکثر ۲۵ برگ

• از ابتدای خرداد تا پایان تیر ۱۴۰۶: حداکثر ۱۰ برگ

سقف دسته‌چک کاغذی برای اشخاص حقوقی

برای مشتریان حقوقی نیز محدودیت جداگانه‌ای تعیین شده است. از ابتدای مهر ۱۴۰۵ تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۶، صدور دسته‌چک کاغذی برای این مشتریان حداکثر به ۱۰۰ برگ محدود خواهد بود.

این سقف از ابتدای خرداد تا پایان تیر ۱۴۰۶ به حداکثر ۵۰ برگ کاهش پیدا می‌کند.

پایش مستمر عملکرد بانک‌ها

بر اساس ابلاغ بانک مرکزی، عملکرد شبکه بانکی در اجرای اهداف تعیین‌شده به‌صورت مستمر رصد و پایش خواهد شد. نتایج به‌دست‌آمده در بازه‌های زمانی مشخص، مبنای ارزیابی عملکرد بانک‌ها در حوزه توسعه چک الکترونیکی قرار می‌گیرد.

بانک مرکزی همچنین اعلام کرده است که احراز عدم تحقق اهداف تعیین‌شده در ارزیابی‌های انجام‌شده، بانک عامل را مشمول اقدامات تضییقی پیش‌بینی‌شده در بند ۳ ماده ۲۵ قانون بانک مرکزی خواهد کرد.