پشت پرده گفتوگوهای نیویورک؛ ایران چه شروطی به آمریکا داد؟
همزمان با برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، ایران و آمریکا از طریق میانجیها گفتوگوهای تازهای انجام دادند؛ ترامپ از مذاکره سهساعته نمایندگانش و احتمال دستیابی به توافق سخن گفت، اما وزارت خارجه ایران تأکید کرد این تعامل با میانجیگری قطر و برای انتقال شروط تهران، از جمله پایان جنگ در همه جبههها، رفع محاصره دریایی و آزادسازی داراییها انجام شده است.
مذاکرات ایران و آمریکا در نیویورک؛ ترامپ از احتمال توافق گفت، تهران شروط خود را اعلام کرد
همزمان با برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، مقامهای ایران و آمریکا بار دیگر از طریق میانجیها وارد گفتوگو شدند. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از دیداری سهساعته میان نمایندگان دو کشور خبر داده و مذاکرات را سازنده توصیف کرده است. در مقابل، وزارت امور خارجه ایران تأکید دارد که تعامل با طرف آمریکایی از طریق میانجی قطری انجام شده است. بنابراین، روایتهای منتشرشده درباره شکل دقیق این تماسها یکسان نیست و هنوز توافق نهایی اعلام نشده است.
ترامپ درباره مذاکره سهساعته چه گفت؟
ترامپ اعلام کرد استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان او، گفتوگویی سهساعته با طرف ایرانی داشتهاند. او این دیدار را مثبت ارزیابی کرد و گفت تصور میکند دو کشور به توافق خواهند رسید.
رئیسجمهور آمریکا همچنین از ادامه تماسها سخن گفت و مدعی شد روابط دو طرف در حال پیشرفت است. با این حال، این اظهارات به معنای دستیابی به توافق نیست؛ اختلاف بر سر شرایط پایان جنگ و وضعیت تنگه هرمز همچنان در گزارشهای منتشرشده مطرح است.
ویتکاف نیز در توضیح مذاکرات گفت هیئت آمریکایی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، از طریق میانجیهایی که در طول روز میان دو طرف رفتوآمد میکردند، گفتوگوهای طولانی با هیئت ایرانی داشته است. به گفته او، یک دور از این گفتوگوها پایان یافته و میانجیها به کار خود ادامه خواهند داد.
شروط ایران برای ادامه گفتوگو با آمریکا
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اعلام کرد هدف از تعامل انجامشده از طریق میانجی قطری، انتقال شروط تهران به واشنگتن بوده است.
او پایان جنگ در همه جبههها، توقف اقدامات نظامی آمریکا، پایان محاصره دریایی و جنگ اقتصادی و آزادسازی داراییهای ایران را از جمله شروط مطرحشده عنوان کرد. در گزارش منتشرشده، جزئیات نهایی یک توافق احتمالی یا پذیرش این شروط از سوی آمریکا اعلام نشده است.
در همین حال، تامی پیگوت، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، نشست با طرف ایرانی را مثبت توصیف کرد. او گفت دولت ترامپ همچنان جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای را از اهداف خود میداند و موضع واشنگتن درباره ادامه گفتوگوها را در چارچوب شروط آمریکا توضیح داد.
واکنش نیروهای مسلح ایران به سخنان ترامپ
در کنار تماسهای دیپلماتیک، ستاد کل نیروهای مسلح و قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا در بیانیهای به اظهارات ترامپ در سازمان ملل واکنش نشان دادند.
در این بیانیه، تهدیدهای رئیسجمهور آمریکا نشانه آنچه صادرکنندگان بیانیه «بنبست راهبردی» واشنگتن میدانند، توصیف شده و بر آمادگی ایران برای پاسخ به حملات احتمالی تأکید شده است. محمد کرمی، فرمانده نیروی زمینی سپاه، نیز هنگام بازدید از پایگاههای شمالغرب کشور بر ادامه موضع دفاعی نیروهای تحت فرمان خود تأکید کرد.
برنی سندرز، سناتور آمریکایی، نیز تهدید ترامپ علیه ایران را مورد انتقاد قرار داد. او در شبکه اجتماعی ایکس این تهدید را از نظر خود مصداق جنایت جنگی دانست و از کنگره آمریکا خواست برای پایان دادن به جنگ اقدام کند.
تنگه هرمز همچنان از موضوعات اصلی گفتوگوهاست
بر اساس دادههای اولیه رهگیری کشتیها، روز سهشنبه تنها سه کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور کردند؛ در حالی که میانگین عبور در ۱۰ روز گذشته حدود ۱۵ کشتی بوده است. این آمار اولیه است و ممکن است کشتیهایی را که سامانه شناسایی خود را خاموش کردهاند، در بر نگیرد.
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، نیز از آمادگی کشورش برای مشارکت بیشتر در تلاشهای مربوط به برقراری تردد دریایی در هرمز خبر داد. او گفت فرانسه بهدنبال رویارویی با کشوری نیست و هدف گفتوگویش با ترامپ را کمک به بازگشایی این مسیر و کاهش فشار بر بازار جهانی انرژی عنوان کرد. مکرون همچنین مخالفت فرانسه با مشارکت در جنگ علیه ایران را یادآور شد.
دیدارهای عراقچی با مقامهای خارجی در نیویورک
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل با چند تن از همتایان خود دیدار کرد. او در گفتوگو با فؤاد حسین، وزیر خارجه عراق، بر اهمیت حسن همجواری و جلوگیری از استفاده از خاک کشورهای منطقه برای انجام حملات علیه ایران تأکید کرد. موضوعات اقتصادی، تجاری، کنسولی و امنیتی نیز در این دیدار مطرح شد.
عراقچی در دیدار با ژاننوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، درباره روابط دوجانبه و تحولات منطقهای و بینالمللی گفتوگو کرد. او از مواضع فرانسه درباره جنگ و تحریمهای آمریکا انتقاد کرد و گفت تهران خواهان روابط مبتنی بر احترام و منافع متقابل است.
وزیر خارجه ایران در دیدار با همتای هلندی خود نیز مواضع کشورهای اروپایی در قبال تحولات منطقه را مورد انتقاد قرار داد. او با اشاره به گفتوگوهای پیشین درباره موضوع هستهای، آمریکا را مسئول شرایط فعلی در خلیج فارس و تنگه هرمز دانست. این اظهارات، موضع اعلامشده وزیر خارجه ایران است.
عراقچی در دیدار با آنتونیو تاجانی، وزیر خارجه ایتالیا، نیز هشدار داد که به اعتقاد تهران، در اختیار قرار دادن پایگاههای نظامی برای اقدامات آمریکا علیه ایران میتواند برای کشورهای میزبان مسئولیت بینالمللی ایجاد کند.
موضع روسیه درباره نیروگاه بوشهر
الکسی لیخاچوف، مدیر شرکت دولتی انرژی هستهای روسیه، اعلام کرد وضعیت نیروگاه بوشهر پایدار است و واحد نخست آن با ظرفیت کامل فعالیت میکند.
او گفت فعالیتهای ساخت واحدهای دوم و سوم ادامه دارد و شمار کارکنان روس در ایران بهتدریج افزایش یافته است؛ با این حال، افزایش قابلتوجه نیروی انسانی تا پیش از امضای توافق میان ایران و آمریکا در برنامه قرار ندارد.
رایزنی پاکستان و آمریکا درباره تحولات منطقه
محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، با ناتالی بیکر، کاردار آمریکا در اسلامآباد، دیدار کرد. دو طرف درباره روابط دوجانبه، فرصتهای سرمایهگذاری، مسائل امنیتی و تلاشهای مربوط به صلح و ثبات منطقه گفتوگو کردند.
در خبر دیگری، مسعود پزشکیان در پیامهای جداگانهای به پادشاه و ولیعهد عربستان، روز ملی این کشور را تبریک گفت و ابراز امیدواری کرد همکاریهای تهران و ریاض در حوزههای مختلف گسترش یابد.
آخرین وضعیت پروازها و تحولات یمن
فرودگاه بینالمللی نجف اعلام کرد پروازهای ورودی و خروجی، از جمله پروازهای ایران، طبق برنامه برقرار است و تا زمان انتشار اطلاعیه، دستوری برای توقف آنها صادر نشده است. مدیریت فرودگاه تأکید کرد در صورت صدور تصمیم جدید از سوی دولت عراق، آن را اجرا خواهد کرد.
در مقابل، دفتر مطبوعاتی شرکت هواپیمایی آذربایجان از تعلیق پروازهای شرکتهای ایرانی به مقصد این کشور خبر داد و اعلام کرد این تصمیم در پی تحریمهای جدید آمریکا علیه بخش هوانوردی ایران اتخاذ شده است.
در بخش تحولات یمن نیز شبکه المسیره از حمله جنگندههای عربستان به برجهای مخابراتی الحدیده خبر داد. انصارالله نیز مدعی شد یک پهپاد شناسایی مسلح را بر فراز منطقه المخا در استان تعز سرنگون کرده است. این خبرها در گزارش زنده به منابع یادشده نسبت داده شدهاند.
واکنش بازار دلار، طلا و نفت
در یکی از بهروزرسانیهای اقتصادی گزارش، قیمت دلار آزاد در معاملات چهارشنبه اول مهر با ۲ هزار و ۴۰۰ تومان کاهش به محدوده ۲۳۰ هزار تومان بازگشت. همزمان قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار ۳۸۰ هزار تومان پایین آمد و به میانه کانال ۲۳ میلیون تومان رسید. سکه امامی نیز حدود ۲۳۵ میلیون تومان معامله شد.
قیمت هر اونس طلای جهانی در همان گزارش با افت ۰.۴ درصدی به ۴ هزار و ۳۴۲ دلار و ۶ سنت رسید. بازدهی هفتگی طلا مثبت ۱.۹ درصد و تغییر ماهانه آن منفی ۵.۷ درصد اعلام شد؛ قیمت اونس در اول شهریور حدود ۴ هزار و ۶۰۰ دلار بود.
نفت برنت نیز در بهروزرسانی ساعت ۱۰:۴۲ به ۹۸ دلار و ۳۵ سنت در هر بشکه رسید. طبق گزارش، کاهش هفتگی برنت ۶.۶ درصد بوده است. رقم ۹۹ دلار و ۱۸ سنت نیز در بخش مرور تحولات صبحگاهی صفحه درج شده که مربوط به زمان زودتری از معاملات است.
نکته مهم درباره خبر مذاکرات: عنوان گزارش از «سیگنال توافق» سخن میگوید، اما اطلاعات منتشرشده تا ساعت ۱۳:۲۴ اول مهر، از ادامه تماسها و تبادل شروط حکایت دارد؛ امضای توافق نهایی در این گزارش اعلام نشده است.