اگر جمعه سر کار بروید، حقوقتان چگونه حساب میشود؟
پیشنهاد اضافه شدن جمعه به روزهای کاری برای جبران تعطیلی واحدهای تولیدی ناشی از قطعی برق در شورای عالی کار مطرح شده است؛ با این حال ماده ۶۲ قانون کار تکلیف دستمزد این روز را روشن کرده و نشان میدهد یک مزایای مهم کارگران حتی با جابهجایی روز تعطیل قابل حذف نیست.
پیشنهاد استفاده از روز جمعه بهعنوان روز کاری برای جبران توقف تولید ناشی از قطعی برق، به یکی از موضوعات تازه شورای عالی کار تبدیل شده است؛ پیشنهادی که در صورت اجرا، نحوه محاسبه دستمزد کارگران در روز تعطیل هفتگی را نیز به موضوعی مهم تبدیل خواهد کرد.
این طرح در شرایطی مطرح شده که ناترازی انرژی و قطعیهای گسترده برق طی روزهای گذشته فعالیت برخی کارخانهها و کارگاهها را با وقفه روبهرو کرده است.
بر اساس پیشنهاد مطرحشده، برخی واحدهای صنعتی میتوانند از ظرفیت کاری روز جمعه برای جبران روزهایی استفاده کنند که فعالیت تولیدی آنها به دلیل قطعی برق متوقف شده است.
این موضوع در جلسه یک شهریور ۱۴۰۵ شورای عالی کار مورد بحث قرار گرفته، اما تاکنون به مرحله اجرای نهایی نرسیده است.
کارگران با کار در روز جمعه مخالفند؟
نمایندگان و فعالان کارگری با اصل استفاده از روز جمعه برای جبران توقف تولید مخالفت صریحی مطرح نکردهاند، اما بر رعایت کامل حقوق قانونی کارگران تأکید دارند.
یکی از مهمترین مسائل در این زمینه، نحوه محاسبه مزد روز جمعه است.
طبق ماده ۶۲ قانون کار، جمعه تعطیل هفتگی کارگران با احتساب مزد محسوب میشود و حضور کارگر در این روز مانند یک روز کاری عادی محاسبه نخواهد شد.
بر این اساس، کارگری که روز جمعه مشغول به کار میشود باید علاوه بر مزد عادی، ۴۰ درصد فوقالعاده جمعهکاری نیز دریافت کند.
فوقالعاده ۴۰ درصدی حذف میشود؟
فعالان کارگری تأکید دارند حتی اگر روز تعطیل هفتگی جابهجا شود و روز دیگری به جای جمعه برای استراحت کارگران تعیین شود، پرداخت فوقالعاده ۴۰ درصدی کار در روز جمعه همچنان پابرجاست.
بنابراین اضافه شدن جمعه به برنامه کاری واحدهای تولیدی، به معنای تبدیل این روز به یک روز کاری عادی از نظر محاسبه دستمزد نیست.
قانون همچنین اجازه میدهد در کارگاههایی که به دلیل ماهیت فعالیت امکان تعطیلی در روز جمعه وجود ندارد، روز دیگری بهعنوان تعطیل هفتگی تعیین شود.
با این حال داشتن یک روز تعطیل مشخص در هر هفته الزامی است و کارفرما نمیتواند کارگر را بدون تعطیلی هفتگی به کار بگیرد.
جمعهکاری با اضافهکاری فرق دارد
فوقالعاده جمعهکاری با اضافهکاری دو موضوع جداگانه هستند.
اگر کار کارگر در روز جمعه باعث شود مجموع ساعات فعالیت او در هفته از سقف قانونی ۴۴ ساعت عبور کند، ساعات مازاد میتواند مشمول اضافهکاری نیز شود.
در چنین شرایطی، فوقالعاده جمعهکاری و اضافهکاری باید بهصورت جداگانه محاسبه شوند.
مزد روز تعطیل چگونه محاسبه میشود؟
طبق تبصره دوم ماده ۶۲ قانون کار، در هفتههایی که تعداد روزهای کاری کمتر از ۶ روز است، مزد روز تعطیل هفتگی برابر با یکششم مجموع مزد یا حقوق روزهای کار همان هفته محاسبه میشود.
تبصره سوم نیز مربوط به کارگاههایی است که کارکنان در پنج روز هفته مجموع ۴۴ ساعت قانونی را کار میکنند.
در این کارگاهها، کارگران دو روز تعطیل هفتگی دارند و مزد هر دو روز تعطیل معادل مزد روزانه آنها خواهد بود.
بنابراین حتی در صورت نهایی شدن پیشنهاد استفاده از جمعه برای جبران روزهای تعطیلی ناشی از قطعی برق، حقوق قانونی مربوط به جمعهکاری از بین نخواهد رفت و پرداخت فوقالعاده ۴۰ درصدی همچنان باید در محاسبات دستمزد لحاظ شود.
