گرانی شوکه کننده تخم مرغ در بازار / هر شانه به 800 هزار تومان رسید !
اقتصادایرانی: قیمت یک شانه تخممرغ در برخی روزها به حدود ۸۰۰ هزار تومان رسیده، در حالی که به گفته مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران مرغ تخمگذار میهن، کشور ماهانه ۱۰ هزار تن مازاد تولید دارد. محمد مرادی، بیثباتی نرخ ارز و افزایش بهای تمامشده هر کیلو تخممرغ به ۳۳۷ هزار تومان را از عوامل اصلی گرانی دانسته و نسبت به پیامدهای قیمتگذاری دستوری برای استمرار تولید هشدار داده است.
قیمت تخممرغ در بازار طی مدت اخیر روند افزایشی داشته و در برخی روزها بهای یک شانه تخممرغ با وزن حدود ۲ کیلوگرم به نزدیک ۸۰۰ هزار تومان رسیده است. در همین شرایط، مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران مرغ تخمگذار میهن از افزایش هزینههای تولید خبر داده و بیثباتی نرخ ارز و رشد بهای تمامشده را از عوامل اصلی گرانی این محصول دانسته است.
یک مسئول صنفی در واکنش به افزایش قیمت تخممرغ در بازار، با وجود مازاد تولید این محصول، اعلام کرد که ریشههای اصلی گرانی را باید در بیثباتی نرخ ارز و افزایش سنگین هزینههای تولید جستوجو کرد.
محمد مرادی، مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران مرغ تخمگذار میهن، در گفتوگو با مهر درباره روند صعودی قیمت تخممرغ در بازارهای داخلی، ضمن تأکید بر مازاد تولید کشور، بیثباتی نرخ ارز و افزایش بهای تمامشده تولید را از دلایل اصلی این گرانی برشمرد.
وی اعلام کرد که کشور با مازاد تولید مواجه است و میزان تولید فعلی تفاوتی با سال گذشته ندارد؛ بنابراین هیچ کمبودی در بازار وجود ندارد. به گفته مرادی، حتی ماهانه حدود ۱۰ هزار تن مازاد تولید تخممرغ در کشور وجود دارد.
وی در ادامه با اشاره به توقف صادرات تخممرغ اظهار کرد که متوقف کردن صادرات راهکار مناسبی برای کنترل قیمتها نیست. به اعتقاد او، برخلاف منطق اقتصادی، صادرات تنها زمانی باید متوقف شود که کشور با کمبود محصول مواجه باشد.
مرادی با اشاره به تأثیر مستقیم سیاستهای ارزی بر بخش کشاورزی، از جمله صنعت دام و طیور، گفت: از ابتدای اصلاحات اقتصادی در دیماه ۱۴۰۴، نرخ ارز واردات نهادههای دام و طیور بر مبنای ۱۱۲ هزار تومان تعیین شده بود، اما این نرخ امروز چندین برابر شده است. برخلاف تصور، نرخ ارز در بازار آزاد نیز بهصورت روزانه و بدون استثنا روند افزایشی داشته و این افزایش مستقیماً بر هزینه تأمین مواد اولیه و در نهایت بهای تمامشده تخممرغ تأثیر گذاشته است.
تخممرغ؛ کالایی فوقاستراتژیک در سبد کالا
این مسئول صنفی با اشاره به اهمیت پروتئین تخممرغ برای سلامت جامعه افزود: تخممرغ تنها یک کالای موردنیاز نیست، بلکه از نظر راهبردی یکی از ارزانترین و باکیفیتترین منابع پروتئینی در دسترس به شمار میرود.
وی ادامه داد: پیش از آنکه موضوع قرار گرفتن تخممرغ در سبد کالای حمایتی مطرح شود، ما به مسئولان و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیشنهاد دادیم این محصول به شکلی در سبد حمایتی قرار گیرد که دولت بتواند از قدرت خرید مردم در برابر این کالای استراتژیک حمایت کند.
مرادی تأکید کرد که به این پیشنهاد ترتیب اثری داده نشده و حمایت مورد انتظار از این محصول در سبد کالایی خانوارها صورت نگرفته است.
بهای تمامشده ۳۳۷ هزار تومانی در واحدهای تولیدی
مرادی با ارائه آماری از وضعیت تولیدکنندگان اظهار کرد: در حال حاضر، بهای تمامشده هر کیلوگرم تخممرغ درب مرغداری و واحدهای تولیدی به ۳۳۷ هزار تومان رسیده است. تداوم افزایش نرخ ارز و هزینههای جاری نیز فشار سنگینی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.
مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران مرغ تخمگذار میهن با بیان اینکه قیمتگذاری دستوری و تلاش برای سرکوب قیمتها راهکار مناسبی نیست و تنها استمرار تولید در کشور را به خطر میاندازد، تصریح کرد: تولیدکننده نباید قربانی ناتوانی در مدیریت هزینههای اقتصادی شود.
وی انتظار تولیدکنندگان از دولت را حمایت از زنجیره تولید از طریق ارائه تسهیلات ارزانقیمت و واقعی دانست و گفت: تسهیلاتی که بانک عامل این بخش برای صنعت در نظر گرفته، هزینهای بیشتر از وامهای غیرحمایتی دارد و در واقع نمیتوان آن را حمایت محسوب کرد.
حمایت از تولید با حمایت از مصرفکننده دو مقوله جداست
مرادی با تأکید بر ضرورت تفکیک حمایت از تولید و حمایت از مصرفکننده گفت: حمایت از مصرفکننده و ایجاد آرامش در بازار، وظیفه مستقیم دولت است. دولت باید توان اقتصادی مردم را برآورد کند و حمایتهای لازم را از طریق بستههای حمایتی مستقیم در اختیار آنها قرار دهد. نباید فشار ناشی از ناتوانی مردم در خرید را به تولیدکننده منتقل کرد.
وی افزود: پایداری تولید کشور مستلزم درک این واقعیت است که هزینههای تحمیلی ناشی از تغییرات نرخ ارز، بخش تولید را با چالشهای جدی روبهرو کرده است.
کشورهای همسایه؛ بازار صادراتی تخممرغ ایران
مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران مرغ تخمگذار میهن در بخش دیگری از سخنان خود، به بررسی ابعاد فنی بازار تخممرغ، از جمله ظرفیتهای صادراتی، الگوهای مصرف داخلی و چالشهای مربوط به سازوکارهای کنترل قیمت پرداخت.
مرادی در پاسخ به پرسشی درباره بازارهای صادراتی، با اشاره به ویژگیهای فیزیکی این محصول و محدودیتهای جغرافیایی صادرات تخممرغ گفت: به دلیل ماهیت حساس و فسادپذیری بالای تخممرغ، صادرات این محصول عمدتاً به کشورهای همسایه محدود میشود. بازارهای هدف ما شامل کشورهای حوزه خلیج فارس، عراق و افغانستان است که از نظر جغرافیایی در مجاورت ایران قرار دارند.
وی با ارائه آماری از وضعیت عرضه و تقاضا افزود: ماهانه حدود ۱۱۵ هزار تن تخممرغ در کشور تولید میشود که از این میزان، حدود ۱۰۵ هزار تن نیاز داخلی در این فصل را تأمین میکند. در نتیجه، حدود ۱۰ هزار تن مازاد تولید وجود دارد که ظرفیت صادرات آن به بازارهای همسایه فراهم است.
سرانه مصرف تخممرغ در ایران بالاتر از میانگین جهانی است
این مسئول صنفی با مقایسه میزان مصرف داخلی و جهانی، بر اهمیت راهبردی تخممرغ در سبد غذایی ایرانیان تأکید کرد و گفت: میانگین سرانه مصرف تخممرغ در جهان حدود ۱۱ کیلوگرم است که این رقم در کشورهای توسعهیافته به ۱۸ تا ۲۰ کیلوگرم میرسد.
به گفته مرادی، سرانه مصرف تخممرغ در ایران حدود ۱۴.۵ کیلوگرم است؛ بنابراین میزان مصرف در کشور از میانگین جهانی بیشتر بوده و فاصله اندکی با کشورهای پیشرو در این حوزه دارد.
مرادی در بخش دیگری از سخنان خود به چالشهای تعیین قیمت اشاره کرد و گفت: در حال حاضر قیمت مصوب نداریم و مدتهاست این اصطلاح کنار گذاشته شده است؛ با این حال، در عمل نوعی کنترل قیمت از طریق تعامل میان اتحادیه، وزارت جهاد کشاورزی و ستاد تنظیم بازار انجام میشود.
وی توضیح داد که با همکاری وزارت جهاد کشاورزی، بهای تمامشده تولید محاسبه و تحلیل میشود، اما تصمیمگیری درباره اینکه این قیمت بهعنوان نرخ مصوب در نظر گرفته شود یا خیر، به تصمیمات ستاد تنظیم بازار و تعامل میان وزارتخانههای مختلف بستگی دارد.
مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران مرغ تخمگذار با انتقاد از روشهای فعلی افزود: اگرچه مداخلات دولتی در بسیاری از نقاط جهان رایج است، اما الگوی فعلی که در آن واقعیتهای تولید نادیده گرفته میشود، از نظر علمی رد شده است. آنچه امروز در بازار مشاهده میشود، کنترل قیمت بر مبنای واقعیتهای بازار نیست و این مسئله پایداری تولید را با تهدید جدی مواجه میکند.
پیامدهای کوتاهمدت و بلندمدت تصمیمات بازار پروتئین
این مسئول صنفی با اشاره به تفاوت واکنش بازار در بخشهای مختلف، بر حساسیت بالای صنعت مرغ تخمگذار تأکید کرد و گفت: تصمیمات اتخاذشده در بخش گوشت مرغ، طی بازه زمانی ۴۵ تا ۵۰ روزه اثر خود را نشان میدهد، اما در صنعت مرغ تخمگذار، پیامد تصمیمات مدیریتی بسیار طولانیتر است و ممکن است حداقل ۶ تا ۷ ماه طول بکشد تا آثار آن در بازار نمایان شود.
مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران مرغ تخمگذار میهن در پایان خواستار حمایتهای عملیاتی و واقعی شد و بیان کرد: تولیدکننده با وجود تمام مشکلات، ماهانه ۱۰ هزار تن مازاد تولید دارد که نشاندهنده پایبندی او به تأمین نیاز کشور است.
وی تأکید کرد که حمایت از مردم باید از طریق بستههای حمایتی مانند سبد کالا و حمایت از تولیدکنندگان نیز از مسیر تأمین سرمایه در گردش انجام شود. این دو نوع حمایت باید بهصورت جداگانه و از مجراهای واقعی خود دنبال شوند تا از بروز بحران در بخش تولید جلوگیری شود.