جنگ ایران و آمریکا چه زمانی تمام میشود؟ دو سناریوی متفاوت روی میز
در حالی که دونالد ترامپ از احتمال پایان جنگ ایران و آمریکا پس از انتخابات نوامبر سخن گفته، یک تحلیل تازه نشان میدهد ساختار نظامی و امنیتی آمریکا برای سناریوی طولانیتری نیز آماده میشود؛ سناریویی که قیمت نفت، تنگه هرمز، پرونده هستهای و توان دو طرف برای تحمل هزینههای جنگ میتواند زمان پایان آن را تعیین کند.
دونالد ترامپ بار دیگر برای جنگ ایران و آمریکا یک افق زمانی ترسیم کرده و گفته است این درگیری ممکن است پس از انتخابات میاندورهای آمریکا در ماه نوامبر پایان پیدا کند؛ با این حال، برخی نشانهها از آمادگی ساختار نظامی و امنیتی آمریکا برای سناریویی بسیار طولانیتر حکایت دارد.
بر اساس تحلیل فرارو، در حالی که ترامپ تلاش دارد جنگ را در چارچوبی انتخاباتی و با وعده پایان آن مدیریت کند، گزارشهایی از داخل ساختار سیاسی و امنیتی آمریکا منتشر شده که از آمادگی برای ادامه درگیری حتی تا پایان دوره ریاستجمهوری او در سال ۲۰۲۹ خبر میدهد.
ترامپ جنگ را تمام میکند؟
در این تحلیل تأکید شده است که تفاوت میان سخنان ترامپ و برنامهریزی نهادهای نظامی آمریکا را باید در فاصله میان «روایت سیاسی» و «محاسبه راهبردی» جستوجو کرد.
ترامپ بهعنوان رئیسجمهور آمریکا ناچار است جنگ را در قالب محاسبات انتخاباتی برای افکار عمومی توضیح دهد، اما پنتاگون و ساختار امنیتی این کشور باید برای بدترین سناریوها نیز آماده باشند.
از این منظر، تعیین یک تاریخ انتخاباتی برای پایان جنگ بیش از آنکه یک برآورد نظامی باشد، میتواند پیامی سیاسی برای رأیدهندگان آمریکایی تلقی شود.
نفت و اقتصاد چگونه بر جنگ اثر میگذارند؟
یکی از مهمترین متغیرهای فشار بر دولت آمریکا، افزایش قیمت انرژی است.
ادامه جنگ و اختلال در امنیت خلیج فارس میتواند قیمت نفت را بالا نگه دارد و بر هزینه زندگی خانوارهای آمریکایی، تورم و نگرانیهای اقتصادی اثر بگذارد.
در این تحلیل آمده است که هرچه جنگ طولانیتر شود، فشار ناشی از شوک انرژی نهتنها ایران، بلکه اقتصاد آمریکا و متحدان اروپایی واشنگتن را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.
نقش تنگه هرمز در معادلات جنگ
فرارو در ادامه به جایگاه تنگه هرمز اشاره کرده و نوشته است این گذرگاه تنها یک مسیر جغرافیایی نیست، بلکه یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان به شمار میرود.
هرگونه اختلال جدی در امنیت این منطقه میتواند پیامدهایی جهانی ایجاد کند و هزینه ادامه جنگ را برای طرفهای درگیر افزایش دهد.
به همین دلیل، توان ایران برای افزایش هزینههای اقتصادی و امنیتی جنگ میتواند بخشی از محاسبات واشنگتن را تغییر دهد.
ایران چگونه میتواند هزینه جنگ را افزایش دهد؟
در این گزارش تحلیلی آمده است که در درگیریهای نامتقارن، برتری نظامی و اقتصادی تنها عامل تعیینکننده نیست و طرف ضعیفتر نیز میتواند با طولانی کردن بحران، افزایش هزینههای سیاسی و اقتصادی و ایجاد نااطمینانی، محاسبات طرف مقابل را تحت تأثیر قرار دهد.
بر این اساس، بازدارندگی الزاماً به معنای پیروزی نظامی نیست؛ بلکه میتواند به معنای رساندن هزینه دستیابی طرف مقابل به اهدافش به سطحی بسیار بالاتر از برآورد اولیه باشد.
پرونده هستهای همچنان یکی از محورهای اصلی است
در بخش دیگری از تحلیل، مسئله هستهای ایران یکی از مهمترین محورهای مناقشه معرفی شده است.
ایران بر ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای و حق استفاده از فناوری هستهای تأکید دارد، در حالی که غرب همچنان نگرانیهایی درباره سطح غنیسازی، محل نگهداری مواد هستهای و وضعیت تأسیسات مطرح میکند.
این تحلیل تأکید میکند که حمله نظامی ممکن است بخشی از تأسیسات را تخریب کند، اما لزوماً دانش فنی، نیروی انسانی یا اراده سیاسی برای ادامه یک برنامه را از بین نمیبرد.
جنگ طولانی برای ایران هم بدون هزینه نیست
فرارو در عین حال هشدار داده است که طولانی شدن جنگ بهخودیخود به معنای پیروزی ایران نیست.
ادامه یک جنگ فرسایشی میتواند اقتصاد، زیرساختها و جامعه ایران را نیز تحت فشار قرار دهد و به همین دلیل تهران باید میان مقاومت، بازدارندگی و دیپلماسی تعادل برقرار کند.
بر اساس این تحلیل، فشارهای انتخاباتی بر ترامپ نیز الزاماً به معنای عقبنشینی آمریکا نیست؛ زیرا در شرایطی خاص، همان ملاحظات انتخاباتی میتواند به عاملی برای تشدید بحران تبدیل شود.
جنگ چه زمانی پایان مییابد؟
جمعبندی تحلیل این است که پایان جنگ را نمیتوان صرفاً به یک تاریخ مانند انتخابات نوامبر گره زد.
جنگ زمانی به پایان نزدیک میشود که یکی از طرفین به این نتیجه برسد هزینه ادامه درگیری از منافع احتمالی آن بیشتر شده یا دو طرف از طریق مذاکره به توافقی برسند که بخشی از نگرانیهای امنیتی و سیاسی آنها را تأمین کند.
