بیانیه مداخلهجویانه کشورهای عضو گروه هفت/گروه هفت درباره ایران چه گفت
کشورهای عضو گروه هفت در بیانیهای مشترک از ایران خواستند همکاری کامل خود با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را از سر بگیرد. این درخواست در شرایطی مطرح شده که اختلافات تهران و آژانس بر سر نحوه بازرسی از تأسیسات هستهای ایران همچنان ادامه دارد و موضوع تحریمهای بینالمللی نیز بار دیگر در دستور کار کشورهای عضو این گروه قرار گرفته است.
درخواست گروه هفت از ایران برای ازسرگیری همکاری با آژانس
کشورهای عضو گروه هفت در بیانیهای که روز چهارشنبه منتشر شد، از ایران خواستند به تعهدات بینالمللی خود بازگردد و همکاری کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را از سر بگیرد.
در بخشی از این بیانیه تأکید شده است که ازسرگیری همکاری تهران با آژانس میتواند به افزایش شفافیت درباره ماهیت برنامه هستهای ایران کمک کند.
این درخواست در حالی مطرح شده که همکاریهای ایران با آژانس پس از حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هستهای کشور در ژوئن ۲۰۲۵ با محدودیتهایی روبهرو شد.
اختلاف ایران و آژانس بر سر بازرسی از تأسیسات هستهای
موضوع بازرسی از تأسیسات هستهای ایران یکی از محورهای اصلی اختلاف میان تهران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی است.
بر اساس گزارش ایسنا، پس از حملات به تأسیسات هستهای اصفهان، نطنز و فردو، ایران همکاری خود با آژانس را محدود کرد. با این حال، پیشتر توافقی در قاهره برای انجام بازرسی از تأسیساتی که هدف حمله قرار نگرفته بودند، حاصل شده بود.
موضع تهران این است که شرایط جدید ایجادشده پس از حملات نظامی، نیازمند بازنگری در چارچوب همکاری و ترتیبات بازرسی است. مقامهای ایرانی همچنین نسبت به عملکرد مدیرکل آژانس و آنچه فشار آمریکا و اسرائیل بر این نهاد میدانند، انتقاد کردهاند.
گروه هفت بر اجرای تحریمهای ایران تأکید کرد
بخش دیگری از بیانیه گروه هفت به موضوع تحریمهای بینالمللی علیه ایران اختصاص دارد.
اعضای این گروه اعلام کردند بر اجرای تعهدات خود در ارتباط با قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل و محدودیتهایی که به گفته آنها در سپتامبر ۲۰۲۵ از طریق سازوکار اسنپبک بازگردانده شدهاند، تأکید دارند.
این موضع نشان میدهد موضوع تحریمها همچنان یکی از محورهای مهم اختلاف میان ایران و کشورهای غربی است.
تنگه هرمز و درخواست دیگر گروه هفت از ایران
در بخش دیگری از این بیانیه، کشورهای عضو گروه هفت از ایران خواستند آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را تضمین کند.
این کشورها همچنین از ابتکار فرانسه و انگلیس برای تشکیل ائتلافی با هدف بازگشایی این مسیر راهبردی حمایت کردند.
تنگه هرمز به دلیل نقش مهمی که در انتقال انرژی و تجارت جهانی دارد، از اهمیت اقتصادی و امنیتی بالایی برخوردار است و هرگونه محدودیت در تردد کشتیها میتواند بر بازارهای جهانی انرژی تأثیر بگذارد.
واکنش ایران به اتهامات مطرحشده در بیانیه گروه هفت
در بخش دیگری از بیانیه، گروه هفت ادعاهایی درباره حمایت ایران از گروههای منطقهای و ارتباط تهران با برخی حملات مطرح کرده است.
از جمله این موارد، ادعای نقش ایران در حادثه پایگاه نیروی هوایی سلطنتی انگلیس در فیرفورد است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، پیشتر این اتهام را رد کرده و گفته بود ایران هیچ ارتباطی با چنین عملیاتی ندارد. او همچنین درباره اصل وقوع حمله ادعایی ابراز تردید کرده بود.
آینده روابط ایران و آژانس چه میشود؟
درخواست تازه گروه هفت برای ازسرگیری همکاری ایران با آژانس، بار دیگر پرونده هستهای را در کانون توجه تحولات دیپلماتیک قرار داده است.
از یک سو کشورهای غربی بر ضرورت همکاری کامل ایران با آژانس و اجرای قطعنامههای مرتبط تأکید دارند و از سوی دیگر تهران خواستار در نظر گرفتن شرایط جدید امنیتی و حقوقی پس از حملات به تأسیسات هستهای خود است.
ادامه این اختلافات میتواند بر روند مذاکرات هستهای، مناسبات ایران با کشورهای غربی و تحولات مرتبط با تحریمها تأثیرگذار باشد.